ελληνική φωνή - κεντρική σελίδα  
επικοινωνία εκτύπωση
 
Εκδότης-Διευθυντής: ΓΙΑΝΝΗΣ ΕΥΤΥΧΙΔΗΣ
Διευθύντρια Σύνταξης: ΑΡΤΕΜΙΣ ΣΙΔΗΡΟΠΟΥΛΟΥ
Ηλεκτρονική Ενημέρωση για την Ελλάδα και τον Κόσμο
     

ΚΑΛΥΜΝΟΣ
Στο προστατευμένο βασίλειο των σφουγγαράδων

Κώστας Μελίκας

  << Επιστροφή στο χάρτη

Το πρώτο μου ταξίδι στην Κάλυμνο έγινε με την κρίση στα Ίμια το ΄96. Καμιά δεκαριά ταλαίπωροι δημοσιογράφοι είχαμε κάνει το νησί των σφουγγαράδων βάση για ρεπορτάζ και οι ανάγκες της επικαιρότητας ήταν τόσο μεγάλες, που στις τρεις τέσσερις μέρες που μείναμε στην Πόθια, την πρωτεύουσα, το μόνο που μας ένοιαζε ήταν ποιόν «τρελό» σφουγγαρά ή ψαρά θα βρούμε να μας «πετάξει» με τη βάρκα του στη βραχονησίδα, που μας έφερε στο κατώφλι του πολέμου με την Τουρκία. Ήταν θυμάμαι κάτι αλκυονίδες που ευνοούσαν το ρεπορτάζ αλλά όχι την εξερεύνηση στην Κάλυμνο (πού να βρεις, άλλωστε, και το χρόνο;). Ο ήλιος κοίταζε από ψηλά με τα δόντια του, ο παγωμένος βοριάς ξύριζε χωρίς νερό και η υγρασία τρύπαγε το κόκαλο.
Μετά την πρώτη ενημέρωση του Επάρχου, βγήκαμε από το θαυμάσιο κτήριο του Επαρχείου, εκεί στην άκρη της Πόθιας, της πρωτεύουσας, αναζητώντας το ταξί, που θα μάς πήγαινε ως τα δωμάτια, που θα μάς φιλοξενούσαν. Είχαμε παραγγείλει από νωρίς δύο ταξί και το ένα μας περίμενε ήδη. Ο οδηγός ήταν ένας βαρύς, αμίλητος τύπος με σκαμμένο πρόσωπο και διεισδυτικό βλέμμα κι εμείς, ως αμετανόητοι νευρωτικοί αθηναίοι, ρίξαμε καβγά για το ποιος θα μπει σ΄ αυτό το πρώτο ταξί. Καταφέραμε να συνεννοηθούμε πριν περάσουν δύο λεπτά, αλλά όταν αναζητήσαμε το μεταφορικό μας μέσο, ήταν άφαντο. Ο ταξιτζής μάς είχε παρατήσει και είχε φύγει!
Μπήκαμε μουτρωμένοι στο επαρχείο κι όταν διηγηθήκαμε το περιστατικό στον Έπαρχο, πάτησε τα γέλια…

«Δεν ξέρω πόσο σκοπεύετε να μείνετε εδώ, αλλά όσο μείνετε, καλό θα ήταν να ξεχάσετε τους καβγάδες και την ένταση. Οι ντόπιοι είναι υπέροχοι στη φιλοξενία, αλλά δεν τους προσεγγίζεις με το στανιό. Πρέπει να πας με τα νερά τους. Πρόβλημα βλέπουν μόνον εκεί που, πραγματικά, υπάρχει…».
Το δεύτερο ταξί έκανε δύο δρομολόγια. Η πρώτη εντύπωση από την πρωτεύουσα δεν ήταν η καλύτερη. Στα σώψυχα της Πόθιας, πίσω απ΄ τη γραφική παραλία, εμπορικά καταστήματα και σπίτια ήταν συνωστισμένα εκατέρωθεν στενών δρόμων χωρίς πεζοδρόμια. Φαντάσου τι κόλαση θα γίνεται εδώ τα καλοκαίρια με τους τουρίστες να τρέχουν πανικόβλητοι δεξιά αριστερά και να τρυπώνουν στα μαγαζιά, για να μη τους πατήσουν τα διερχόμενα αυτοκίνητα, σκέφτηκα.
Στην πράξη, γνώρισα την Κάλυμνο κάμποσα χρόνια μετά, όταν την επισκέφθηκα με μια παρέα συναδέρφων στις αρχές του 2.000, αυτή τη φορά για διακοπές. Πήραμε το πλοίο από τον Πειραιά, παρότι θα μπορούσαμε να «πετάξουμε» ίσαμε την Κω κι ύστερα, από το Μαστιχάρι, να συντομέψουμε τη διαδρομή ως την Κάλυμνο. Δεν υπήρχε λόγος. Διακοπές πηγαίναμε Χαλαροί ήμασταν. Δεν είχαμε το άγχος της δουλειάς να τροφοδοτεί τη νευρωτική πλευρά μας.
Σ΄ εκείνες τις διακοπές, κατάλαβα τη λογική των ντόπιων και τα λόγια του Επάρχου. Λάτρεψα το νησί και τους κατοίκους, που κάποτε χαρακτήρισα πρωτόγονους, αλλά εκείνοι δεν ήταν τίποτ΄ άλλο από αυθεντικοί, αφτιασίδωτοι.

Πόθια

Με την παρέα περπατήσαμε την πρωτεύουσα –πάντως είχα δίκιο για κείνο που έλεγα για τα ανύπαρκτα πεζοδρόμια- εξερευνήσαμε κάθε γωνιά της, ανακαλύψαμε τις ομορφιές της. Επισκεφθήκαμε την Εκκλησιά του Χριστού με το εντυπωσιακό τέμπλο, δημιούργημα του Τηνιακού γλύπτη Γιαννούλη Χαλεπά αλλά και την Εκκλησία του Αγίου Νικολάου στο λιμάνι. Ένας νησιωτικός τόπος με την πλειονότητα του πληθυσμού του να ζει από τη θάλασσα, δε θα μπορούσε να μην έχει έναν φροντισμένο Άγιο Νικόλα σε περίοπτη θέση. Εξερευνήσαμε το Κάστρο της Χρυσοχεριάς, το φρούριο που έχτισαν οι Ιωαννίτες Ιππότες της Ρόδου πάνω σε βυζαντινά ερείπια. Θαυμάσαμε τους γραφικούς ανεμόμυλους στην πλαγιά του λόφου και ενημερωθήκαμε για τη συλλογή και την επεξεργασία των σφουγγαριών στα εργαστήρια της πρωτεύουσας. Συνειδητοποίησα πόσο δύσκολη και κυρίως, πόσο επικίνδυνη είναι η τέχνη του σφουγγαρά και ερμήνευσα ακριβώς το λόγο του Επάρχου πριν κάμποσα χρόνια…«…Βλέπουν προβλήματα μόνον εκεί που υπάρχουν…». Έχοντας χάσει πληθώρα δικών τους ανθρώπων στο βυθό, οι Καλύμνιοι έμαθαν να βλέπουν το δάσος, όχι το δένδρο.
Με τους φίλους μου πήγαμε (είχαμε δικό μας νοικιασμένο αυτοκίνητο αυτή τη φορά) και στα Μοναστήρια της Ανάληψης του Χριστού στα 2,5 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Πόθιας, του Αγίου Σάββα στα δύο χιλιόμετρα νότια (από εδώ, η θέα στην πρωτεύουσα είναι μαγευτική) και της Αγίας Αικατερίνης στο γειτονικό χωριό Βοθύνοι.
Αυτό το νησί είναι ζωντανό, γεμάτο όμορφους οικισμούς, που σχεδόν όλοι διαθέτουν κάποια υποδομή φιλοξενίας για τον επισκέπτη. Όχι τίποτε φοβερά πράγματα δηλαδή, αλλά δεν χρειάζεται άλλα ο τόπος. Κάποια ξενοδοχεία Β΄ και Γ΄ κατηγορίας και αρκετά ενοικιαζόμενα δωμάτια. Μόνο η Πόθια έχει ξενοδοχεία Α΄ κατηγορίας κι αυτά, θαρρώ, είναι μετρημένα στα δάχτυλα του ενός χεριού. Στην Κάλυμνο δεν πας να πουλήσεις μούρη (δε σε …παίρνει , άλλωστε), δεν πας καν να ξεσαλώσεις. Θα βρεις βέβαια, και τα καφέ και τα διακριτικά μπαράκια αλλά αυτά, θα σου τραβήξουν το ενδιαφέρον μόνο στο περιθώριο του χρόνου σου. Στην Κάλυμνο θα γυρίζεις, θα εξερευνάς, θα κολυμπάς σε όμορφες θάλασσες, θα καταγράφεις εικόνες και θα επιστρέφεις γεμάτος και …κατάκοπος στο δωμάτιό σου.

 

 

Η…όαση Βαθύς και το μαγευτικό Καστρομονάστηρο της Παναγιάς της Κυράς Ψηλής

Βγαίνοντας απ΄ την πρωτεύουσα είπαμε να πάρουμε πρώτα τον ανατολικό δρόμο με τελικό προορισμό το Βαθύ. Η διαδρομή είναι τραχιά, σαν τους ντόπιους. Το τοπίο ορεινό και άνυδρο. Κι όμως, φτάνοντας στον παραλιακό Βαθύ καθηλωνόμαστε από την εύφορη κοιλάδα, που τον περικλείει. Σα να βαδίζαμε στην έρημο και βρήκαμε όαση. Τα σπίτια του οικισμού, σκόρπια μέσα στον κάμπο, «πιάνουν» απ΄ την καρδιά του νησιού, τα Στημένια, και καταλήγουν στην άκρη του γραφικού κλειστού όρμου. Στο Καστρομονάστηρο της Παναγιάς της Κυράς Ψηλής, ζούμε για μισή ώρα τη μοναδική εμπειρία της προσέγγισης από μονοπάτι, που ξεκινά από τη θέση Μετόχι. Το μοναστήρι είναι χτισμένο σε κοίλωμα βράχου. Τις μέρες του Δεκαπενταύγουστου, που γιορτάζει η Παναγία, τα κελιά της Μονής λειτουργούν ως ξενώνες.
Επιστρέφουμε και στο Βαθύ και στην Πόθια. Αύριο θα πάρουμε το δυτικό δρόμο.

Στην Τέλενδο και τους όμορφους οικισμούς της δυτικής Καλύμνου.

Το Χωριό, ο πρώτος οικισμός στην ουρά την Πόθιας, ήταν η πρώτη πρωτεύουσα του νησιού. «Σφηνωμένος» καταμεσής της κοιλάδας, μακριά από τις αρπακτικές διαθέσεις των πειρατών, ο οικισμός παραμένει καρδιά του νησιού, όπου οι παραδόσεις τηρούνται με ευλάβεια. Ακολουθούν ο παραθεριστικός Πάνορμος και οι Μυρτιές με θέμα στην Τέλενδο, στεφανωμένες από πλήθος των ομώνυμων δένδρων Η ιστορία λέει ότι αυτό το κομμάτι γης, η Τέλενδος, ανήκε κάποτε στην Κάλυμνο αλλά αποκόπηκε μ΄ έναν μεγάλο σεισμό, που έγινε τον 6 αι. μ.Χ. Σήμερα, καραβάκια συνδέουν την Κάλυμνο με την Τέλενδο, όπου ο ένας και μόνος οικισμός της με τα στενά, γραφικά δρομάκια, αγναντεύει καθημερινά τη μητέρα νήσο, σα να θρηνεί για το χωρισμό κάποτε που επέβαλε η φύση. Το νησάκι, αν και πολύ μικρό, είναι τουριστικά αξιοποιημένο. Διαθέτει ένα αξιοπρεπές ξενοδοχείο και όμορφα ταβερνάκια.
Από την αξιοπρόσεκτη υποδομή φιλοξενίας, αντιλαμβανόμαστε ότι το επόμενο από τις Μυρτιές, παραθεριστικό κέντρο, το Μασούρι είναι δημοφιλής προορισμός των επισκεπτών της Καλύμνου. Η αλήθεια είναι ότι η περιοχή είναι εξαιρετικά όμορφη. Ο οικισμός απλώνεται κατά μήκος της παραλίας και πίσω του, υψώνονται επιβλητικοί βράχοι. Φεύγουμε από εδώ και συνεχίζουμε προς το τέρμα της διαδρομής μας. Είναι ο Εμπορειός, ο τελευταίος οικισμός του νησιού, στα 24 χιλιόμετρα από την Πόθια. Γνωρίζουμε ότι στην αρχαιότητα αποτελούσε ανεπτυγμένο εμπορικό κέντρο. Ίσως επειδή διαθέτει ασφαλές λιμάνι, που προστατεύεται από τα νησάκια Τέλενδος και Καλαβρός. Σήμερα ο Εμπορειός είναι ένα ήσυχο παραλιακό χωριό με μετρημένους μόνιμους κατοίκους, που ασχολούνται με τη θάλασσα, τη γη και τα ζώα.
Μπορεί το χειμώνα του ΄96 με τα Ίμια να … δοκίμασα τη θάλασσα της Καλύμνου μόνον …κατ΄ ανάγκην, τώρα όμως, ύστερα από εξερεύνηση τριών ημερών, μ΄ έπιασε η ακατάσχετη επιθυμία να απολαύσω μερικές δροσιστικές βουτιές. Στη διαδρομή εντόπισα διάφορες όμορφες παραλίες όπως η Ρήνα και η Ακτή στην ανατολική πλευρά ή το Καντούνι, τα Λινάρια, ο Πλατύς Γιαλός, το Μασούρι και ο Εμπορειός στην ανατολική. Εξίσου ικανοποιητικές διαπίστωσα πως είναι κι εκείνες στην ευρύτερη περιφέρεια της Πόθιας, η Γέφυρα, τα Θέρμα και τα Βλυχάδια. Καταλήγουμε ωστόσο ν΄ αφιερώσουμε το κολύμπι μας στις μικρές, ήσυχες παραλίες της Τελένδου. Έχουμε να διαλέξουμε ανάμεσα στον Χόχλακα, την Πλάκα, την Πόθα και το Παραντάϊζ. Θα πάμε εκεί και …βλέποντας και κάνοντας. Αφού το νησί διαθέτει κι άλλες παραλίες, που προσεγγίζεις μόνο με σκάφος, τι να κάνουμε; Θα αρκεστούμε στα υπάρχοντα για μας τους… κοινούς θνητούς.

Τι θα φάω

Τελικά, απολαμβάνουμε το μπάνιο μας στο Χόχλακα κι επειδή η θάλασσα ανοίγει την όρεξη, καθόμαστε για φαγητό σ΄ ένα απ΄ τα γραφικά ταβερνάκια της Τελένδου. Γι πολλοστή φορά συνειδητοποιώ ότι τελικά, όπου και να πας στην ευλογημένη Ελλάδα μας, όχι μόνο δε θα μείνεις νηστικός αλλά θα φας και ό,τι καλύτερο έχει να σου επιδείξει η πλούσια κουζίνα της. Εντάξει, σε νησί βρεθήκαμε, ψάρια θα τρώγαμε, αλλά πώς ξεπερνάς τον πειρασμό να μη δοκιμάσεις νοστιμιές, που δεν έχεις ξανακούσει στη ζωής σου; Ακούσαμε κι εμείς «μιρμιζέλι» (παραλλαγή του κρητικού ντάκου), «μουούρι» (αρνί γεμιστό σε πήλινο σκεύος), «φύλλα» (ντολμαδάκια) και «σπινιάλο» (θαλασσινά σε λεμόνι) και τα παραγγείλαμε όλα. Κάναμε έναν αχταρμά κρέατα και ψάρια, αλλά δε βαριέσαι. Καλό φαί και όρεξη να έχουμε…

Χρήσιμα τηλέφωνα στην Κάλυμνο (κωδικός 22430)

* Λιμεναρχείο: 29304
* Ταχύπλοα: 37101, 23700
* Ο.Α.: 29265
* Δήμος: 29304
* Αν έχετε σκάφος: 29304, 24083

 

    << Επιστροφή στο χάρτη
     
Ειδήσεις για όλους | Θέματα | Τουριστικό Ρεπορτάζ | Ιατρικά Θέματα | Παρουσίαση Βιβλίων | Επικοινωνία