K

Ιστορικ αναδρομ

 

Οι αρχς της Γιαννιτικης Λακς Τχνης ξεκινον περπου με την ιστορα της πλης των Ιωανννων. 

Απ αναφορς γνωρζουμε τι το ασμι δουλεεται στα Ιωννινα απ τα χρνια της Βυζαντινς Αυτοκρατορας καθς επσης και τουρκικ γγραφα μας δεχνουν τι το 1430 ο κλδος της ασημουργας βρσκεται στην ακμ του.  

Καθ λη την διρκεια της ιστορας υπρχουν στοιχεα για την εμπορικ και την εξαγωγικ δραστηριτητα προντων αργυροχοας απ τους Γιαννιτες Τεχντες σε περιοχς πως το Βελιγρδι, την Βενετα, το Βουκουρστι, την Πργα, την Βιννη ακμη και στα Σκπια και την Ρωσα. Ενδεικτικ αναφρουμε τι τα Γιαννιτικα τυπογραφεα της Βενετας της Κωνσταντινοπολης προσπορζουν βιβλα στα Ιωννινα. Απ αυτ, τα εκκλησιαστικ και κυρως τα ευαγγλια επενδονται με ασημνια καλμματα των Ηπειρωτικν εργαστηρων. Το επενδεδυμνο στο 16ο αινα βυζαντιν ευαγγλιο της Μολυβδοσκεπστου που εκτθεται στο Βυζαντιν Μουσεο αποτελε χαρακτηριστικ δεγμα της τχνης του 16ου αινα. Στη Μον Σμωνος Πτρας του Αγου ρους βρσκεται κλυμμα Ευαγγελου, ργο του Σουγδουρ και στο Εθνικ Μουσεο Τχνης του Βουκουρεστου βρσκεται ασημνιο ποτριο του 1671 με σλαβικ γραφ και την υπογραφ Σουγδουρ. Στη Μον Σιν σζεται ασημνιος πολυλαιος, ργο των αδερφν Σουγδουρ, Σερμπνου και Ευσταθου του 1752. Παρλληλα παρουσιζεται μεγλη παραγωγ κοσμικν αντικειμνων που εναι διφορα χρηστικ αντικεμενα λων των κατηγοριν. Δσκοι, πιατλες, βσεις ποτηριν και νθετα σε ξλο διακοσμητικ. Εξαρτματα αντρικς χρσης (ρβδοι, ταμπακρες, ππες κλπ) και γυναικεα κιβωτδια. Ιδιατερη ζτηση παρουσιζουν τα αργυρ γυναικεα και αντρικ κοσμματα σε πολλς τεχνικς.     

Σμερα, στα Γιννενα υπρχουν περπου 80 εργαστρια που εξακολουθον να παργουν χειροποητα ργα τχνης με παραδοσιακς τεχνικς πως εναι:

ΕΝΟΤΗΤΑ ΧΥΤΕΥΣΗ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΟΥ ΧΑΜΕΝΟΥ ΚΕΡΙΟΥ ΚΑΙ ΤΗΝ ΧΡΗΣΗ ΧΥΤΟΠΡΕΣΣΑΣ.

Η αναγκαιτητα στον τομα της μεταλλοτεχνας,παραγωγς διων μεταξ τους αντικειμνων (εξαρτημτων, μικρν διακοσμητικν γλυπτν και κοσμημτων) επβαλλε την δημιουργα μηχανημτων που η χρση τους σε συνδυασμ με την εφαρμογ σε αυτ μας πανρχαιας τεχνικς χτευσης (του χαμνου κεριο) επφερε ριζικς αλλαγς στον κατασκευαστικ κλδο της αργυροχρυσοχοοας.Η τεχνικ αυτ δνει στον τεχντη-κατασκευαστ,την δυναττητα παραγωγς Χυτν αντικειμνων υψηλς ποιτητας απ οποιοδποτε μταλλο κρμα μετλλου. Με την χρση της τεχνικς αυτς μπορομε να κατασκευσουμε χυτ αντικεμενα (κοσμματα, διακοσμητικ,εξαρτματα κλπ) τα οποα εναι δια με το πρωττυπο που χουμε κατασκευσει και χουν λα μεταξ τους τις διες τεχνικς προδιαγραφς.

ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΑΒΑΤΙ - ΤΕΧΝΙΚΗ NIELLO

Χρησιμοποιντας την τεχνικ niello δημιουργομε κοσμματα, χρηστικ αντικεμενα, διακοσμητικ σκεη και εκκλησιαστικ εδη.Η αισθητικ τους αξα, βασζεται στην ελκυστικ αντθεση που δημιουργεται μεταξ του λαμπρο λευκο μετλλου (ργυρος) και του στιλπνο, σκορου νθετου στο βασικ μταλλο κρματος niello. Τλεια φινιρισμνα και στιλβωμνα, μνα τους νθετα σε κποιο λλο υλικ, (μταλλο, ξλο, κκαλλο, λκκα κλπ) τα αντικεμενα που δημιουργθηκαν με την χρση αυτς της τεχνικς ξεχωρζουν για το μοναδικ αισθητικ τους αποτλεσμα.

ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΥΡΜΑΤΕΡΑ - ΤΕΧΝΙΚΗ FILIGREE

Η τεχνικ filigree εναι μα μορφ διακσμησης απ μεταλλικ σρμα (πλεγμνο, επιπεδωμνο συνεστραμνο). Με την χρση της μπορομε να δημιουργσουμε κοσμματα, διακοσμητικ σκεη, εκκλησιαστικ αντικεμενα και οποιοδποτε αντικεμενο μπορε να σκεφθε ο τεχντης. Στην τεχνικ αυτ χρησιμοποιεται συχντερα σρμα καθαρο αργρου χρυσο. Μπορε να χρησιμοποιηθε επσης και σρμα χαλκο οποιουδποτε μετλλου το οποο στην συνχεια μπορε να επαργυρωθε, επιχρυσωθε να πατιναριστε με την χρση οξεδωσης για να επιτχουμε να ελκυστικ αισθητικ αποτλεσμα στην επιφνει του.Πολπλοκα κοσμματα αντικεμενα που δημιουργθηκαν απ πλεγμνο σρμα, αυτνομα ως μονδες νθετα σε κποιο λλο υλικ και η προσθκη σε αυτ πολτιμων ημιπολτιμων λθων δημιουργον να ρτιο τεχνικ και αισθητικ αποτλεσμα. Με το μαλακ σρμα, αρχικ δημιουργεται να εξωτερικ πλασιο, το οποο στην συνχεια γεμζει με επιμρους μικρτερες μονδες, απ πλεγμνο συνεστραμνο σρμα. λα αυτ τα μρη θα συγκολληθον μεταξ τους με την χρση μιας ασημοκλλησης (σε μορφ σκνης). Στην εππεδη επιφνεια που χει δημιουργηθε,ο τεχντης μπορε να προσθση κατ βοληση, επιμρους στοιχεα που χει φτιξει,επσης απ σρμα,αλλ και στοιχεα χυτ απ λασμα (θκες για λθους, γρνες, φυλλαρκια, χερολια,κλπ) και να δημιουργσει με τον τρπο αυτ μα πιο πλοσια και ανγλυφη επιφνεια.

ΕΝΟΤΗΤΑ ΧΥΤΕΥΣΗ ΣΤΟ ΧΩΜΑ

Η  χτευση στο χμα εναι μια παλαι τεχνικ, που επιτρπει την παραγωγ σε μαζικ κλμακα, μεταλλικν αντικειμνων, τα οποα εναι σχετικ πιστ αντγραφα με να πρωττυπο (μοντλο) αντικεμενο το οποο χει δημιουργσει ο τεχντης. Απαιτε ελχιστα τεχνικ μσα και δεν μας περιορζει ως προς το μγεθος των αντικειμνων, θτει μως ρια ως προς την πολυπλοκτητα του παραγομνου χυτο τεχνουργματος. Με την τεχνικ αυτ, κατασκευζονται απ ορεχαλκο μεγλα αντικεμενα (φωτιστικ,πολυλαιοι,μανουλια κα) αλλ και μικρ χυτ εξαρτματα, που θα χρησιμοποισει ο τεχντης σε κποια λλη τεχνικ. Επσης η τεχνικ αυτ ενδεκνυται για την κατασκευ απ ργυρο των περφημων ασημνιων σερβτσιων φαγητο (κουτλια, πηρονια, μαχαρια κλπ) στα οποα προσδδει μεγλη αντοχ και εξαιρετικ φινρισμα. Η μθοδος αυτ στηρζεται στην αποτπωση (με την βοθεια ενς πρωτοτπου-μοντλου), σε ειδικ χμα χτευσης (πυρχωμα),  μιας κοιλτητας που χει το σχμα του μοντλου και την πλρωση (γμισμα) της κοιλτητας αυτς, με λειωμνο μταλλο.Με τον τρπο αυτ παργονται αντγραφα του αντικειμνου που θλουμε να παργουμε, απ οποιοδποτε μταλλο κρμα μετλλου επιλξει ο τεχντης.

ΕΝΟΤΗΤΑ ΣΦΥΡΗΛΑΤΟ – ΣΚΑΛΙΣΤΟ (ΤΕΧΝΙΚΗ REPOUSSE)

Η τεχνικ repousse χει χρησιμοποιηθε ευρτατα στην κοσμικ και εκκλησιαστικ τχνη και με την χρση της χουν κατασκευαστε αντικεμενα χρηστικ απλς διακοσμητικ. νας ψογα εξοικειωμνος με την χρση της τεχντης, μπορε να κατασκευσει απ λλασμα πολτιμου λλου μετλλου, οποιαδποτε γεωμετρικ φρμα του ζητηθε χει σκεφθε ο διος και να την διακοσμσει με  μοτβα που αυτς σχεδασε.

Το ανγλυφο σχδιο αντανακλ και διαχει το φς προς κθε κατεθυνση δνοντας μια λαμπρ, αρχοντικ ασθηση σε κθε αντικεμενο που χει δημιουργηθε με αυτν την τεχνικ. Η τεχνικ αυτ περιλαμβνει την δημιουργα κγλυφων (ανασηκωμνων) και γγλυφων (βαθουλωμνων) σχεδων σε αντικεμενα  διαμορφωμνα απ μεταλλικ λασμα (φλλο μετλλου), με  την χρση ενς σφυριο και διφορων εργαλεων με κατλληλα διαμορφωμνες κρες, (ζομπδες, καλμια κολανσης, καλμια χραξης).

Συμπληρωματικ,μπορομε να προσθσουμε στο κυρως αντικεμενο και κποια επιμρους στοιχεα που χουν κατασκευασθε με την χρση κποιας λλης διακοσμητικς τεχνικς.

Τα τελευταα 15 χρνια λειτουργε στην πλη των Ιωανννων αλλως στην «Πλη των Ασημουργν» το ΚΕΝΤΡΟ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗΣ ΒΙΟΤΕΧΝΙΑΣ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ (ΚΕ.ΠΑ.Β.Ι.). Το κντρο αποτελεται απ εργαστρια αργυροχοας και σκοπ χει την ανπτυξη των εργαστηρων αργυροχοας και την προβολ και ανδειξη των γιαννιτικων προντων αργυροχοας σε λο τον κσμο.   

Η τχνη της αργυροχοας, ανλογα με την ειδκευση του κθε εργαστηρου και τον τρπο κατασκευς των προντων του, απαιτε ναν ειδικ διαμορφωμνο χρο εξοπλισμνο με τα απαρατητα μηχανματα και εργαλεα.  

Το ΚΕ.ΠΑ.Β.Ι. βρσκεται σε κεντρικ σημεο της πλης των Ιωανννων στην οδ Αρχιεπισκπου Μακαρου 11, δπλα στην λμνη Παμβτιδα και αποτελε να απ τα μεγαλτερα οικοδομματα της πλης με κταση που φτνει περπου τα 10.000 τ.μ.

Στο συγκρτημα εκτς απ τα εργαστρια αργυροχοας βρσκεται και ο κεντρικς εκθεσιακς χρος των προντων αργυροχοας και κατστημα πωλσεων το οποο μλιστα αποτελε το μεγαλτερο στην Ελλδα και το οποο προμηθεεται τα προντα του αποκλειστικ απ τους διους τους τεχντες του ΚΕ.ΠΑ.Β.Ι.

λα τα προντα που εκτθενται στο κατστημα του ΚΕ.ΠΑ.Β.Ι. εναι γνσια και χειροποητα φτιαγμνα με μερκι και περσσια εμπειρα, χοντας ως στχο την μγιστη ικανοποηση του επισκπτη.


Επσης, στο συγκρτημα υπρχει και η Διαδραστικ αθουσα της Ιστορας της τχνης της Γιαννιτικης Αργυροχοας η οποα αποτελε ναν χρο στον οποο ο επισκπτης χει την δυναττητα μσω των ξεναγσεων που πραγματοποιονται απ εμς, βιντεο-παρουσισεων, ζωντανν παρουσισεων κατασκευς χειροποητων κοσμημτων και σκευν πως η χτευση στο χμα κ.α. να απολασει την επσκεψ του και να μθει περισστερα για την διαβητη Γιαννιτικη Τχνη της Αργυροχοας.

Περιγραφ και σκοπς της Διαδραστικς Αθουσας της Ιστορας της Τχνης της Γιαννιτικης Ασημουργας

Το Πολιτιστικ Κντρο – Διαδραστικ αθουσα πρκειται υπρχει στο κτιριακ συγκρτημα του ΚΕ.ΠΑ.Β.Ι.  Οι χροι οι οποοι χουν επιλεχθε για την υλοποηση του ργου εναι στον ροφο του κτιριακο συγκροτματος και οι οποοι εννονται με διδρομο, προκειμνου να δημιουργηθον οι κατλληλες υποδομς για την υποστριξη του ργου. Οι αθουσες, εμβαδο 315 τ.μ. και 140 τ.μ. αντστοιχα επικοινωνον με εσωτερικ σκλα με τον κεντρικ εκθεσιακ χρο του ΚΕ.ΠΑ.Β.Ι. για την ολοκλρωση της ξενγησης. 

Επιλχθηκαν οι συγκεκριμνοι χροι διτι καλπτουν τα παρακτω κριτρια

-Εκολη πρσβαση επισκεπτν

-Εκολη πρσβαση και κνηση για τομα με Αναπηρες

-Εκολη διαμρφωση χρων για την υλοποηση του ργου

-μεση επικοινωνα με τον κεντρικ εκθεσιακ χρο του ΚΕ.ΠΑ.Β.Ι.  με αποτλεσμα να διευκολνει την μετβαση των επισκεπτν στο τελικ στδιο της ξενγησης – παρουσασης που εναι η παρουσαση και ενημρωση των τελικν και ολοκληρωμνων αντικειμνων αργυροχοας.  

λες οι αθουσες περιλαμβνουν τον απαρατητο εξοπλισμ για την θρμανση και ψξη του χρου καθς και το απαιτομενο σστημα εξαερισμο που απαιτηθε.

Ο χρος του ΚΕ.ΠΑ.Β.Ι.  περιλαμβνει χρους στθμευσης αυτοκιντων και λεωφορεων καθς και τις απαιτομενες εγκαταστσεις για την απρσκοπτη κνηση των Ατμων με Αναπηρες πως επσης λειτουργε και καφετρια για την ξεκοραση και αναψυχ των επισκεπτν του κντρου.

Σκοπς του ργου εναι η ενημρωση των επισκεπτν σχετικ με την τχνη της αργυροχρυσοχοας, των υλικν κατασκευς, των εργαλεων που χρησιμοποιονται τσι στε να μπορσουν να κατανοσουν τον λγο που κανε τσο γνωστ την τχνη αυτ σε λο τον κσμο και γιατ ακμη και σμερα αποτελε αντικεμενο θαυμασμο.

Για να  επιτευχθε ο σκοπς του ργου, χει επιλεχθε να ακολουθον συγκεκριμνη διαδρομ οι επισκπτες με θεματικς εντητες οι οποες μετ απ μα αλληλουχα δρσεων θα δνουν την απαιτομενη γνση και πληροφορα.

τσι, η προτεινμενη διαδρομ περιλαμβνει πντε στδια. Το πρτο στδιο περιλαμβνει την παρακολοθηση ενς video το οποο αφορ τις πρτες λες που χρησιμοποιονται, το ασμι και τον χαλκ. Μσα απ το video γνεται αναφορ στην προλευση τους, την ιστορα τους και τις διφορες μορφς τους προκειμνου να μπορον να χρησιμοποιηθον στην παραγωγικ διαδικασα.

Ο χρνος προβολς εναι περπου 10 λεπτ. Με το τλος της παρουσασης οι επισκπτες μπορον σε κατλληλες προθκες να δουν τον ργυρο σε διφορς μορφς, πως ακριβς και στο video.

Το δετερο στδιο περιλαμβνει μα δετερη αθουσα στην οποα μσω video θα μπορον να γνωρσουν οι επισκπτες την διαδικασα παραγωγς των προντων, τις τεχνικς και τα εργαλεα τα οποα χρησιμοποιονται. Γνεται αναφορ τσο στην διαδικασα παραγωγς των σκευν, χρηστικν και διακοσμητικν σο και, των κοσμημτων. Η διρκεια του video εναι περπου 15 λεπτ.

Με το τλος της παρουσασης οι επισκπτες μπορον σε κατλληλες προθκες να δουν απ κοντ ορισμνα εργαλεα καθς και αντικεμενα σε διφορες φσεις της παραγωγικς διαδικασας πως για παρδειγμα μισοτελειωμνα μπλ, λστιχα με τα σχδια των κοσμημτων, τα λεγμενα «δνδρα» στα οποα γνεται η χτευση των κοσμημτων κλπ.

Το τρτο στδιο, περιλαμβνει την τρτη και σως πιο ενδιαφρουσα αθουσα. Στην αθουσα αυτ παρουσιζεται η διαδικασα της χτευσης. νας τεχντης, σε ειδικ διαμορφωμνο χρο ο οποος προστατεεται με θραυστο τζμι για λγους ασφαλεας, παρουσιζει την χτευση των προντων. Γνεται το λισιμο των πρτων υλν στο καμνι και γνεται η ρψη του ρευστο υλικο στα ειδικ καλοπια. Πρκειται για μια πολ παλι τεχνικ η οποα χρησιμοποιεται ακμη και σμερα. τσι, με απλυτη ασφλεια, πσω απ το τζμι, οι επισκπτες θα μπορον να δουν την διαδικασα αυτ.

Στην συνχεια, μσω διαδρμου, οι επισκπτες προχωρνε στην επμενη αθουσα, στο τταρτο στδιο της ξενγησης. Πρκειται για μα διαδραστικ αθουσα που οι επισκπτες μπορον να δουν απ κοντ την διαδικασα του σκαλσματος των αντικειμνων καθς και ορισμνα στδια της διαδικασας κατασκευς των κοσμημτων.

Στδια τα οποα εχαν προηγουμνως δει σε σχετικ video. Τρα θα εναι σε θση να δοκιμσουν μνοι τους την κατασκευ ενς κοσμματος απ κερ, το οποο αποτελε μρος της παραγωγικς διαδικασας, το οποο θα μπορον να το προυν φεγοντας μαζ τους.  λες οι διαδικασες γνονται με απλυτη ασφλεια και πντα υπ την καθοδγηση μπειρου προσωπικο και φυσικ ενς τεχντη αργυροχου.

Το πμπτο και τελευταο στδιο της ξενγησης περιλαμβνει την ξενγηση στον κεντρικ εκθεσιακ χρο του ΚΕ.ΠΑ.Β.Ι. ναν χρο, τον μεγαλτερο στην Ελλδα με προντα αργυροχοας ο οποος περιλαμβνει εκθματα απ λες τις κατηγορες των αντικειμνων, εκκλησιαστικ, χρηστικ, διακοσμητικ, κοσμματα κλπ. καθς και λες τις τεχνικς κατασκευς, σκαλιστ, σφυρλατα, χυτ, φιλιγκρν κλπ. που οι επισκπτες μπορον να απολασουν τις αγορς τους.

Η επσκεψη υπολογζεται απ μα ως δο ρες περπου, απ την φιξη μχρι την αποχρηση των επισκεπτν.  λες οι αθουσες, εκτς απ τον κεντρικ εκθεσιακ χρο, εναι υπολογισμνες για 25 τομα, προκειμνου να υπρχει μα ομαλ «ρο» των επισκεπτν και των παρεχμενων πληροφοριν.  

 



. 11 - .. 452 21 - .. 114 -

T: +30 2651027650 - 27660

W: www.kepavi.gr

E: kepavi.ioannina@gmail.com

fb: -