![](images/salamina20.jpg)
|
Προφίλ του νησιού
Η Σαλαμίνα, γνωστή από την αρχαιότητα και ως Κούλουρη. Είναι το μεγαλύτερο νησί του Σαρωνικού Κόλπου και το πιο κοντινό στις ακτές της Αττικής. Βρίσκεται Βορειοδυτικά του Σαρωνικού Κόλπου και έναντι του Κόλπου της Ελευσίνας (νοτιοδυτικά του νομού Αττικής). Πρωτεύουσά της είναι η ομώνυμη πόλη. Έχει πληθυσμό 39.220, έκταση 95 τετραγωνικά χιλιόμετρα και είναι το νησί με την μεγαλύτερη πυκνότητα μόνιμου πληθυσμού στη Ελλάδα. Κατά την θερινή περίοδο ο πληθυσμός της Σαλαμίνας σημειώνει τεράστια αύξηση, καθώς υπολογίζεται κοντά στις 280.000. Η Σαλαμίνα είναι η πατρίδα του ομηρικού βασιλιά Αίαντα του Τελαμώνιου και του τραγικού ποιητή Ευριπίδη. Έγινε διεθνώς γνωστή από την ομώνυμη Ναυμαχία που συνέβη το 480 π.Χ., που έδωσαν οι αρχαίοι Έλληνες σταματώντας την Περσική Αυτοκρατορία να εισχωρήσει στην Ευρώπη. Στην Σαλαμίνα ο μεγάλος νεοέλληνας ποιητής Άγγελος Σικελιανός έμεινε σε ένα σπιτάκι από το 1933 έως το 1950, απέναντι από το Μοναστήρι της Φανερωμένης. Ο θρυλικός αγωνιστής της Ελληνικής Επανάστασης, Γεώργιος Καραϊσκάκης είχε το στρατηγείο του στην παραλία της Σαλαμίνας ενώ ο τάφος του έχει βρεθεί στον προαύλιο χώρο του Ιερού Ναού Αγίου Δημητρίου στο Κέντρο της Πόλης. Ο Άγιος Δημήτριος θεωρούταν από τον ίδιο τον αγωνιστή προστάτης άγιός του και τελευταία του επιθυμία ήταν να ταφεί εκεί. Στις βορειοδυτικές ακτές της νήσου βρίσκονται οι εγκαταστάσεις του Ναυστάθμου Σαλαμίνας του Πολεμικού Ναυτικού.
Αξιοθέατα
Κτήριο |
Έτος κατασκευής |
Τοποθεσία |
Μοναστήρι Φανερωμένης |
17ος αιώνας |
Φανερωμένη (είναι αγιογραφημένη από τον Γεώργιο Μάρκου, από το Άργος και περιλαμβάνει 3.500 μορφές. Εκεί βρίσκεται και ο τάφος του οπλαρχηγού Γιάννη Γκούρα). |
Εκκλησία Αγίου Γεωργίου |
1450 |
Άγιος Γεώργιος |
Ευριπίδειο θέατρο |
1993 |
στα προάστια της πόλης της Σαλαμίνας ( στο λόφο Πατρίς ) |
Εκκλησία Παναγίας Ελευθερώτριας |
1998 |
Λόφος Πατρίς |
Εκκλησία Αγίου Δημητρίου |
1806 |
πόλη Σαλαμίνας (περιλαμβάνοντας αγιογραφίες του Π. Λεμπέση και τον τάφο του Καραϊσκάκη, άμβωνα και δεσποτικό του Γιαννούλη Χαλεπά ) |
Σπήλαιο Ευριπίδη |
450 π.Χ. |
Περιστέρια |
Οικία Άγγελου Σικελιανού |
1878 |
Φανερωμένη. Ο Άγγελος Σικελιανός έζησε εκεί (σταδιακά) από τον Αύγουστο του 1933 έως το Μάρτιο του 1950. |
O Πέτρινος Φάρος |
1901 |
Περιστέρια |
Η προτομή του Γ. Καραϊσκάκη |
1927 |
στο κέντρο της πόλης, στην περιοχή Βουρκάρι |
Οι Μύλοι |
18 αιώνας |
στα προάστια της πόλης ( στον λόφο Αγίου Νικολάου απέναντι από το λόφο Πατρίς ) |
Ξωκκλήσι του προφήτη Ηλία |
20ος αιώνας |
πόλη Σαλαμίνας ( στον πέτρινο λόφο του προφήτη Ηλία, απέναντι από το λόφο Πατρίς) |
Παρεκκλήσι Αγίου Γρηγορίου |
12ος αιώνας |
Ψιλή Άμμος |
Το μικρό πέτρινο θεατράκι |
1990 |
Σελήνια |
Το νέο Δημαρχιακό Μέγαρο Σαλαμίνας |
2000 |
πόλη Σαλαμίνας |
Το Μοναστήρι του Αγίου Νικολάου των Λεμονίων |
17ος αιώνας |
στη νότια Σαλαμίνα ( κοντά στα Κανάκια ) |
Το παρεκκλήσι του Αγίου Ιωάννη του Καλυβίτη |
10ος αιώνας |
στη νότια Σαλαμίνα ( κοντά στα Κανάκια )Το πρώτο εκκλησάκι που φτιάχτηκε πάνω στο νησί. |
Tο Μουσείο Λαογραφίας και Τέχνης της Σαλαμίνας |
2000 |
στεγάζεται στο Δημαρχείο Σαλαμίνας |
Το Αρχοντικό της Οικογένειας Γαλέου |
19ος αιώνας |
πόλη Σαλαμίνας |
Εκκλησία Αγίου Μηνά ( Μητρόπολη Σαλαμίνας ) |
1869 |
πόλη Σαλαμίνας ( περιλαμβάνει αγιογραφίες του Αθανασίου Σούτσου, ο άμβωνας και το δεσποτικό είναι του Γιαννούλη Χαλεπά ) |
Δημαρχείο Αμπελακίων |
1999 |
Αμπελάκια |
Αρχαιολογικό μουσείο |
1826 |
πόλη Σαλαμίνας . Βρίσκεται στο κέντρο της πόλης και στέγαζε το 1ο δημοτικό σχολείο Σαλαμίνας μέχρι το 1981 που παραχωρήθηκε στο Υπουργείο Πολιτισμού και σήμερα στεγάζει το Αρχαιολογικό μουσείο. |
Ναυμαχία της Σαλαμίνας
Η ναυμαχία της Σαλαμίνας διεξήχθη στις 22 Σεπτεμβρίου του 480 π.Χ, μεταξύ των αρχαίων ελληνικών πόλεων-κρατών και της Περσικής Αυτοκρατορίας. Αποτέλεσε σημαντική σύγκρουση της δεύτερης περσικής εισβολής στην Ελλάδα, η οποία άρχισε το 480 π.Χ.
Στη μάχη των Θερμοπυλών, η οπισθοφυλακή των Ελλήνων διαλύθηκε, ενώ στη ναυμαχία του Αρτεμισίου οι Έλληνες υπέστησαν βαριές απώλειες και υποχώρησαν μετά την ήττα στις Θερμοπύλες. Αυτό επέτρεψε στους Πέρσες να καταλάβουν τη Βοιωτία και την Αττική. Οι Σύμμαχοι ετοιμάστηκαν να υπερασπιστούν τον Ισθμό της Κορίνθου καθώς ο στόλος αποσύρθηκε στο κοντινό νησί της Σαλαμίνας.
Παρά την αριθμητική υπεροχή του αντιπάλου, ο Θεμιστοκλής έπεισε τους Έλληνες συμμάχους να ξαναντιμετωπίσουν σε μάχη τον περσικό στόλο, με την ελπίδα ότι η νίκη θα απέτρεπε περαιτέρω θαλάσσιες επιχειρήσεις κατά της Πελοποννήσου. Ο Πέρσες βασιλιάς Ξέρξης Α' ήταν επίσης αποφασισμένος για την τελική σύγκρουση. Ως αποτέλεσμα του τεχνάσματος του Θεμιστοκλή, ο περσικός στόλος έπλευσε για τα Στενά της Σαλαμίνας και προσπάθησε να κλείσει και τις 2 εισόδους. Στον περιορισμένο χώρο των Στενών της Σαλαμίνας οι μεγάλοι αριθμοί των περσικών πλοίων ήταν πρόβλημα, καθώς τα πληρώματά τους δεν μπορούσαν να πολεμήσουν με ελιγμούς. Αξιοποιώντας την ευκαιρία, ο ελληνικός στόλος διαμορφώθηκε σε μια γραμμή και πέτυχε σημαντική νίκη, καταστρέφοντας 300 περσικά πλοία.
Ως αποτέλεσμα ο Ξέρξης υποχώρησε στην Ασία με το μεγαλύτερο μέρος του στρατού του και, τον επόμενο χρόνο, τα απομεινάρια του περσικού στρατού ηττήθηκαν αποφασιστικά στη μάχη των Πλαταιών. Οι μάχες στη Σαλαμίνα και στις Πλαταιές σηματοδότησαν την αρχή της νέας φάσης των Ελληνο-Περσικών Πολέμων - οι ελληνικές πόλεις άρχισαν την αντεπίθεση. Μερικοί ιστορικοί πιστεύουν ότι σε περίπτωση περσικής νίκης θα σταματούσε η ανάπτυξη της Αρχαίας Ελλάδας, καθώς και του δυτικού πολιτισμού, και οδηγούνται στο συμπέρασμα ότι η Σαλαμίνα ήταν μια από τις πιο σημαντικές μάχες στην ανθρώπινη ιστορία.
Προς τιμήν του Ιστορικού αυτού γεγονότος, ο Δήμος Σαλαμίνας τα τελευταία χρόνια διοργανώνει πολυήμερες εκδηλώσεις με τίτλο «Σαλαμίνια» οι οποίες είναι αφιερωμένες στη Ναυμαχία τιμώντας τη σημασία, την Ιστορικότητα αλλά και όσους θυσιάστηκαν για να εξασφαλιστούν οι αξίες της Ελευθερίας και της Δημοκρατίας. Ο εορτασμός ξεκινά με κατάθεση στεφάνων στο Μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη στην Πλατεία Συντάγματος, λαμβάνει χώρα στους χώρους του Αρχαίου Λιμένα, στον τύμβο των Σαλαμινομάχων, στο Αρχαιολογικό Μουσείο, στο Λαογραφικό Μουσείο Σαλαμίνας, στο Ευριπίδειο Θέατρο καθώς και στους χώρους του Δημαρχιακού Μεγάρου και του Ναυστάθμου Σαλαμίνας του Πολεμικού Ναυτικού. Στις εκδηλώσεις δίνουν το παρών εκπρόσωποι της Κυβέρνησης, της Βουλής των Ελλήνων, της Αρχιεπισκοπής Αθηνών και Μητροπόλεων της περιφέρειας, η ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων, πρέσβεις και διπλωματικοί ακόλουθοι από όλο τον κόσμο καθώς και εκπρόσωποι 23 Δήμων που έλαβαν μέρος το 480 πΧ στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας. |