Μια από τις πιο αμφιλεγόμενες φυλακές στον κόσμο βρέθηκε στο επίκεντρο
νέου ντοκιμαντέρ τού βρετανικού Channel 5, προσφέροντας σπάνιες
πληροφορίες από το εσωτερικό του Centro de Confinamiento del
Terrorismo (CECOT) στο Ελ Σαλβαδόρ, της γιγαντιαίας φυλακής που
αποτελεί το βασικό εργαλείο τής κυβέρνησης τού προέδρου Ναγίμπ
Μπουκέλε στον πόλεμο κατά των συμμοριών.
Η φυλακή άνοιξε τις πύλες της το 2023 και από τότε έχει προκαλέσει
έντονες αντιδράσεις διεθνώς. Παράλληλα, έγινε γνωστή και εκτός
Λατινικής Αμερικής όταν η κυβέρνηση τού Ντόναλντ Τραμπ έστειλε εκεί
κρατούμενους από τη Βενεζουέλα.
Στις εικόνες που καταγράφει το ντοκιμαντέρ, χιλιάδες κρατούμενοι
εμφανίζονται καθισμένοι σε ατελείωτες σειρές κελιών. Όλοι έχουν
ξυρισμένα κεφάλια, φορούν την ίδια λευκή στολή και ακολουθούν
αυστηρούς κανόνες πειθαρχίας.
Ο διευθυντής της φυλακής, Μπελαρμίνο Γκαρσία, είχε χαρακτηρίσει στο
παρελθόν το CECOT ως «νεκροταφείο ζωντανών ανθρώπων», μια φράση που,
σύμφωνα με όσα παρουσιάζονται στο ντοκιμαντέρ, δεν απέχει πολύ από την
πραγματικότητα.
Οι προβολείς παραμένουν αναμμένοι 24 ώρες το 24ωρο, με αποτέλεσμα οι
κρατούμενοι να μην βιώνουν ποτέ πραγματικό σκοτάδι.
Όταν ο Μάντλεϊ τον ρώτησε γιατί τα φώτα δεν σβήνουν ούτε κατά τις ώρες
ανάπαυσης, ο Γκαρσία απάντησε ότι πρόκειται απλώς για μέρος του
πρωτοκόλλου ασφαλείας. «Πρέπει να μπορώ να βλέπω τι κάνουν», δήλωσε.
Οι κρατούμενοι κοιμούνται σε μεταλλικά κρεβάτια χωρίς στρώματα,
λαμβάνουν περίπου 1.800 θερμίδες ημερησίως και, σύμφωνα με το
ρεπορτάζ, το μοναδικό αντικείμενο που διαθέτουν για ψυχαγωγία είναι η
Βίβλος.
Η καθημερινότητά τους περιορίζεται σχεδόν αποκλειστικά μέσα στα μεγάλα
κελιά. Όπως αναφέρεται στο ντοκιμαντέρ, οι κρατούμενοι περνούν περίπου
23,5 ώρες την ημέρα είτε στα κελιά τους είτε υπό περιορισμό, έχοντας
μόλις μισή ώρα για άσκηση και μελέτη της Βίβλου.
Ο Μάντλεϊ αναφέρει επίσης ότι γύρω από τη φυλακή λειτουργεί μια
ιδιότυπη «ηλεκτρονική φούσκα», η οποία φέρεται να αχρηστεύει
οποιαδήποτε ηλεκτρονική συσκευή επιχειρηθεί να εισαχθεί παράνομα στο
συγκρότημα.
Ένα από τα στοιχεία που εντυπωσίασαν περισσότερο τον Βρετανό
παρουσιαστή ήταν η απόλυτη υπακοή των κρατουμένων.
Πολλοί από αυτούς κατηγορούνται για συμμετοχή στις διαβόητες συμμορίες
MS-13 και Barrio 18, οι οποίες επί χρόνια συνδέθηκαν με δολοφονίες,
εκβιασμούς και βίαιες εγκληματικές ενέργειες στο Ελ Σαλβαδόρ.
Παρά το βαρύ παρελθόν τους, οι κρατούμενοι εμφανίζονται να ακολουθούν
κατά γράμμα τις εντολές των σωφρονιστικών υπαλλήλων και να μην μιλούν
αν δεν τους απευθυνθεί κάποιος.
«Δεν μπορώ να φανταστώ φυλακή στο Ηνωμένο Βασίλειο όπου οι κρατούμενοι
θα ήταν τόσο υποταγμένοι», σχολίασε ο Μάντλεϊ.
Σύμφωνα με τον διευθυντή της φυλακής, η συμπεριφορά αυτή οφείλεται
στην αυστηρή πειθαρχία που εφαρμόζεται.
Οι παραβάσεις τιμωρούνται με μεταφορά σε ειδικά κελιά απομόνωσης για
διάστημα έως και 30 ημερών. Τα κελιά αυτά περιγράφονται ως εντελώς
σκοτεινά και απόλυτα αθόρυβα. Οι κρατούμενοι καλούνται να κινηθούν
ψηλαφώντας για να εντοπίσουν το μεταλλικό κρεβάτι, τον νιπτήρα και την
τουαλέτα.
Ο Μάντλεϊ σχολίασε ότι μετά από μια τέτοια εμπειρία, η επιστροφή στο
κυρίως τμήμα της φυλακής θα μπορούσε να μοιάζει με ελευθερία.
Στο συγκρότημα υπάρχουν συνολικά 96 κελιά απομόνωσης, αν και ο Γκαρσία
υποστηρίζει ότι χρησιμοποιούνται σπάνια.
Ο διευθυντής επέμεινε ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα των κρατουμένων
γίνονται σεβαστά και ότι όλοι έχουν πρόσβαση σε τροφή και δικαστική
διαδικασία. Ωστόσο, όταν ο παρουσιαστής πίεσε περισσότερο με ερωτήσεις
σχετικά με τις συνθήκες κράτησης, η ομάδα του ντοκιμαντέρ κλήθηκε να
αποχωρήσει από τον χώρο.