Στην πιο απρόβλεπτη χρονιά που γνώρισε ποτέ η αγορά των
κρυπτονομισμάτων, με εκρηκτικά ράλι, απότομες καταρρεύσεις και έντονες
πολιτικές παρεμβάσεις, ένα ψηφιακό νόμισμα κινήθηκε σχεδόν αθόρυβα,
μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Χωρίς να πρωταγωνιστεί στις
καθημερινές ειδήσεις και χωρίς την αίγλη του Bitcoin, το Zcash
κατέγραψε αποδόσεις που δύσκολα αγνοούνται — επαναφέροντας στο
προσκήνιο ένα παλιό, αλλά ανοιχτό ερώτημα: πόση αξία έχει η
ιδιωτικότητα στην εποχή της απόλυτης διαφάνειας;
Το Zcash κατέγραψε άνοδο άνω του 600% μέσα στο 2025 — τη μεγαλύτερη
απόδοση της χρονιάς — χαρίζοντας αθόρυβα εντυπωσιακά κέρδη στους
επενδυτές, σε μια περίοδο έντονης μεταβλητότητας για την αγορά των
ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων.
Το Zcash μπήκε στο έτος με τιμή κοντά στα 58 δολάρια, ωστόσο στη
συνέχεια σημείωσε εκρηκτική άνοδο, με την τιμή του να αυξάνεται
περισσότερο από 900% από τον Σεπτέμβριο και να αγγίζει τα 400 δολάρια,
όπως αναφέρει το Forbes.
Μια επένδυση μόλις 5 δολαρίων στις αρχές Ιανουαρίου, θα είχε σήμερα
αξία περίπου 35 δολάρια, υπεραποδίδοντας έναντι του Bitcoin, του
Ethereum, αλλά και παραδοσιακών χρηματιστηριακών δεικτών όπως ο NASDAQ
και ο S&P 500.
Το Zcash, που συχνά χαρακτηρίζεται ως «κρυπτογραφημένο bitcoin» λόγω
της ενισχυμένης ιδιωτικότητάς του, βασίστηκε στον αρχικό κώδικα του
Bitcoin, ο οποίος τροποποιήθηκε με την προσθήκη προηγμένων μηχανισμών
ασφαλείας. Το δίκτυο επιτρέπει —προαιρετικά— την απόκρυψη κρίσιμων
στοιχείων μιας συναλλαγής, όπως ο αποστολέας, ο παραλήπτης και το
ποσό.
Το blockchain του Zcash διατηρεί βασικά χαρακτηριστικά του Bitcoin,
όπως το ανώτατο όριο των 21 εκατομμυρίων tokens, το σύστημα εξόρυξης
proof-of-work και τον μηχανισμό halving, μέσω του οποίου οι ανταμοιβές
μειώνονται στο μισό κάθε τέσσερα χρόνια.
Το οικοσύστημα του Zcash υποστηρίζεται από το Zcash Foundation, έναν
μη κερδοσκοπικό οργανισμό που είναι υπεύθυνος για τη συντήρηση και την
εξέλιξη του πρωτοκόλλου και του blockchain.

Ποιος δημιούργησε το Zcash

Το Zcash αναπτύχθηκε από μια ομάδα ακαδημαϊκών ερευνητών με επικεφαλής
τον Zούκο Γουίλκοξ Ο’Χερν, οι οποίοι θεωρούσαν ότι το Bitcoin
παρουσιάζει αδυναμίες ως προς την ιδιωτικότητα των συναλλαγών. Το έργο
ξεκίνησε με την ονομασία Zerocash και υιοθέτησε ένα εξειδικευμένο
πρωτόκολλο που αποκρύπτει τις συναλλαγές, δίνοντας παράλληλα τη
δυνατότητα στους χρήστες να επιλέξουν πλήρη διαφάνεια, όπως
περιγράφεται στο αρχικό whitepaper.
Όταν κυκλοφόρησε το 2016, το Zcash είχε φτάσει ακόμη και τα 4.000
δολάρια, ωστόσο για χρόνια κινούνταν πολύ χαμηλότερα, μέχρι τη φετινή
του επάνοδο με υψηλό 734 δολάρια τον Νοέμβριο. Η φετινή άνοδος
αποδίδεται σε συνδυασμό παραγόντων, όπως η ευρύτερη αποδοχή του
Bitcoin και η αυξανόμενη ανάγκη για ιδιωτικότητα στις ψηφιακές
συναλλαγές. Όπως σημειώνει ο Γουίλ Όουενς της Galaxy Digital, «η
άνοδος του Zcash επανέφερε το διαχρονικό δίλημμα μεταξύ της
ιδιωτικότητας ως θεμελιώδους δικαιώματος και της διαφάνειας ως
ρυθμιστικής απαίτησης».
Καταλυτικό ρόλο έπαιξε και μια σοβαρή εκμετάλλευση στο δίκτυο Monero
τον Αύγουστο, γεγονός που ώθησε χρήστες να αναζητήσουν ασφαλέστερες
εναλλακτικές. Τον Νοέμβριο, το Zcash ξεπέρασε για πρώτη φορά το Monero
σε κεφαλαιοποίηση, αγγίζοντας τα 10 δισ. δολάρια.