 |
|
|  |  |  | 
Γιόζεφ Μένγκελε
Ανοίγουν μετά από δεκαετίες μυστικά αρχεία για τον ναζί σαδιστή
γιατρό τού ¶ουσβιτς
Πηγή ΒΒC
Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πληροφοριών της Ελβετίας ανακοίνωσε ότι θα
ανοίξει, έπειτα από δεκαετίες μυστικότητας, τους σφραγισμένους
φακέλους που αφορούν τον διαβόητο ναζί εγκληματία πολέμου Γιόζεφ
Μένγκελε, γνωστό ως «¶γγελο του Θανάτου» του ¶ουσβιτς.
Αν και οι ελβετικές αρχές δεν έχουν ακόμη προσδιορίσει πότε θα δοθεί
πλήρης πρόσβαση στα αρχεία, η απόφαση θεωρείται σημαντική εξέλιξη για
ιστορικούς και ερευνητές που εδώ και χρόνια ζητούσαν επίμονα να
υπάρξει διαφάνεια γύρω από την υπόθεση.
Ο Μένγκελε υπήρξε γιατρός των Βάφεν-SS και υπηρέτησε στο στρατόπεδο
εξόντωσης του ¶ουσβιτς στην κατεχόμενη από τους Ναζί Πολωνία. Εκεί
έγινε διαβόητος επειδή επέλεγε ποιοι κρατούμενοι θα οδηγούνταν στους
θαλάμους αερίων, ενώ παράλληλα διεξήγαγε σαδιστικά ιατρικά πειράματα
κυρίως σε παιδιά και δίδυμα αδέλφια. Στο ¶ουσβιτς δολοφονήθηκαν
περίπου 1,1 εκατομμύρια άνθρωποι, εκ των οποίων σχεδόν ένα εκατομμύριο
ήταν Εβραίοι.
Μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Μένγκελε κατάφερε να
διαφύγει από την Ευρώπη, όπως και πολλοί άλλοι υψηλόβαθμοι ναζί
αξιωματούχοι. Χρησιμοποιώντας ψευδή ταυτότητα, εξασφάλισε ταξιδιωτικά
έγγραφα τού Ερυθρού Σταυρού από το ελβετικό προξενείο στη Γένοβα τής
Ιταλίας και διέφυγε στη Νότια Αμερική.
Τα συγκεκριμένα έγγραφα προορίζονταν για ανθρώπους που είχαν μείνει
χωρίς πατρίδα ή είχαν εκτοπιστεί λόγω του πολέμου, ωστόσο αρκετοί ναζί
τα χρησιμοποίησαν για να αποφύγουν τη δίωξη. Ο Ερυθρός Σταυρός
αργότερα ζήτησε συγγνώμη για το γεγονός ότι εγκληματίες πολέμου
κατάφεραν να επωφεληθούν από το εν λόγω σύστημα.
Επισήμως, ο Μένγκελε εγκαταστάθηκε στη Νότια Αμερική και πέρασε το
υπόλοιπο της ζωής του κυρίως στην Αργεντινή, την Παραγουάη και τη
Βραζιλία. Ωστόσο, εδώ και δεκαετίες κυκλοφορούν φήμες ότι ενδέχεται να
επέστρεψε μυστικά στην Ευρώπη και ειδικότερα στην Ελβετία.
Είναι ήδη γνωστό ότι ο Μένγκελε επισκέφθηκε την Ελβετία το 1956 για
διακοπές στις ¶λπεις μαζί με τον γιο του Ρολφ. Όμως, η Ελβετή
ιστορικός Ρεγκούλα Μπόχσλερ υποστηρίζει ότι υπάρχουν ενδείξεις πως
μπορεί να επέστρεψε και αργότερα, όταν πλέον εκκρεμούσε διεθνές
ένταλμα σύλληψης εις βάρος του.
Κατά την έρευνά της για τον ρόλο της Ελβετίας ως πιθανή χώρα διέλευσης
των φυγάδων ναζί, η Μπόχσλερ εντόπισε στοιχεία σύμφωνα με τα οποία οι
αυστριακές μυστικές υπηρεσίες είχαν προειδοποιήσει το 1961 τις
ελβετικές αρχές ότι ο Μένγκελε ταξίδευε με ψευδώνυμο και ενδεχομένως
βρισκόταν σε ελβετικό έδαφος.
Η ίδια αναρωτήθηκε γιατί η σύζυγος τού Μένγκελε είχε νοικιάσει
διαμέρισμα στη Ζυρίχη το 1959, σε μια απλή συνοικία κοντά στο
αεροδρόμιο. Αστυνομικά αρχεία της Ζυρίχης, στα οποία απέκτησε
πρόσβαση, δείχνουν ότι το διαμέρισμα τέθηκε υπό παρακολούθηση το 1961
και ότι οι αρχές κατέγραψαν τη σύζυγο του να οδηγεί το Volkswagen της
συνοδευόμενη από άγνωστο άνδρα.
Το ερώτημα που παραμένει αναπάντητο είναι αν ο άνδρας αυτός ήταν
πράγματι ο Μένγκελε.
Ο Γιόζεφ Μένγκελε δεν συνελήφθη ποτέ ούτε δικάστηκε για τα εγκλήματά
του. Πέθανε στη Βραζιλία το 1979 και θάφτηκε με ψευδώνυμο. Το 1985 η
σορός του εκταφιάστηκε και το 1992 εξετάσεις DNA επιβεβαίωσαν οριστικά
την ταυτότητά του.
Όπως παραδέχονται ακόμη και οι ίδιοι οι ιστορικοί, η πλήρης αλήθεια
ίσως να μην αποκαλυφθεί ποτέ. Ωστόσο, το άνοιγμα των αρχείων μπορεί να
φωτίσει μία από τις πιο σκοτεινές και αμφιλεγόμενες υποθέσεις της
μεταπολεμικής Ευρώπης.
|
|
|
|
ΤΟΠΟ ΣΤΑ ΝΙΑΤΑ!
|
Όλα τριγύρω
αλλάζουνε και όλα
στα ίδια μένουν...
ΛΕΕΙ μια λογική ότι, «μεγαλύτερη και από τη σοφία είναι η εμπειρία».
Διότι δεν πρέπει μόνο να είναι κανείς σοφός για να καταλάβει ότι με
την εξουσία «παίζουν» πάντα οι ίδιοι και οι ίδιοι εραστές (κατά μια
έννοια «νταβατζήδες» οι οποίοι και δεν επιτρέπουν σε άλλους να την
αγγίξουν), αλλά θα πρέπει να είναι κανείς και αρκετά έμπειρος ώστε να
την έχει ζήσει για χρόνια αυτήν την στενή σχέση μεταξύ των παραγόντων
- εραστών και της εξουσίας...
ΕΙΠΑ τις προάλλες να θυμηθώ τα παλιά και τα ρεπορτάζ της δεκαετίας του
80, πήρα το αμάξι και τον δρόμο για την Κάρλα, με μουντό καιρό και
πολύ αέρα για να παρακολουθήσω τα εγκαίνια της δημιουργίας της λίμνης,
σχεδόν έναν αιώνα από την αποξήρανσή της. Ιστορικό γεγονός λέω, δεν θα
το χάσω, ποιός ξέρει κάποιοι άλλοι απόγονοι της δικής μας εποχής
μπορεί να την ... αποξηράνουν πάλι, ψάχνοντας ίσως για λύσεις σε
θέματα διατροφικών αναγκών, ή ό,τι άλλο τέλος πάντων θα έχει ανάγκη ο
τόπος και εκείνη η γενιά.
ΕΙΔΑ λοιπόν στην Κάρλα, τι άλλο; νερά...πολλά νερά... Τις γνωστές
«μπάρες» της δεκαετίας του 90, να γίνονται ταμιευτήρες και δυο τρεις
ταμιευτήρες μαζί να σχηματίζουν σήμερα μια μικρή λίμνη. Τον
περιφερειάρχη να ομιλεί στο βήμα για την σπουδαιότητα του έργου, που
χρειάστηκε δεκαετίες να υλοποιηθεί (και την συμβολή βεβαίως πολλών
ανθρώπων της εξουσίας, της κεντρικής και της τοπικής). Είδα πλειάδα
ανθρώπων της διοίκησης και της αυτοδιοίκησης, (ακόμα και της
...παραδιοίκησης) είδα σπουδαίους υπαλλήλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης που
βοήθησαν στην επιτάχυνση εκταμίευσης των πόρων, να συμμετέχουν όλοι
στη γιορτή, κυρίως χειροκροτώντας ή φωτογραφιζόμενοι (ανα)μεταξύ τους,
για τον εμπλουτισμό του κοινωνικού βιογραφικού τους ενόψει ενδεχομένως
της όποιας εκλογικής αναμέτρησης...
ΜΠΡΟΣΤΑ από τους φωτογράφους, μια ομήγυρη «παραγόντων» με γύρισαν
δεκαετίες πίσω. Οι ίδιοι άνθρωποι τα ίδια πρόσωπα, πιο γερασμένα πλέον
από τον χρόνο, έπιαναν θέσεις απέναντι από τις κάμερες με μια μαεστρία
επαγγελματική, που απέκτησαν από την πολυετή ενασχολησή τους με τα
κοινά. Πάει λέω...Ή εγώ γέρασα και τους βλέπω όλους ίδιους, ή δεν
υπάρχουν νέοι στον τόπο αυτό να δώσουν άλλη ζωντάνια, άλλη προοπτική
σε ότι έχει σχέση με την ανάπτυξη ακόμα και με την πολιτική
εκπροσώπηση. Δήμαρχοι δεκαετιών, παλιοί πρόεδροι κοινοτήτων, σύμβουλοι
σιτεμένοι από τον χρόνο, πολιτικοί και διευθυντές υπηρεσιών που
ξέχασαν να συνταξιοδοτηθούν, όλοι εκείνοι οι «πολιτευτές», αλλά και οι
πρωτοκλασάτοι κομματάνθρωποι - «ιδιαίτεροι» όλων των χώρων, που
...σταφίδωσε τα πρόσωπά τους ο χρόνος, «γυρολόγοι των εκδηλώσεων»
ιδίως των εγκαινίων (μετα φαγητού παρακαλώ), προσδοκώντας τουλάχιστον
δημοσιότητα, δεν λένε ακόμα να εγκαταλείψουν, να αποτραβηχτούν
παραχωρώντας τις θέσεις τους σε νέους ανθρώπους, ορεξάτους για
δουλειά, πιο δυνατούς να χαράξουν το μέλλον που άλωστε τους ανήκει...
ΔΕΝ είχε τελειώσει η τελετή των εγκαινίων εκεί στα παρακάρλια χωράφια
και μελαγχόλησα. Πήρα τον δρόμο της επιστροφής. ¶ραγε τι ζητούσα και
γω εκεί; Πάνε πάνω από τρεις δεκαετίες τώρα από την πρώτη σύσκεψη που
είχα παρακολουθήσει τότε ως ρεπόρτερ της «Ελευθερίας» για την
δημιουργία της λίμνης αλλά και την (στα χαρτιά ακόμη) εκτροπή του
Αχελώου! Οι παλιοί «παράγοντες» πρέπει να κλείσουν τον κύκλο της ζωής
τους στα κοινά. Κρίμα όμως, γιατί από μόνοι τους δεν το κάνουν ποτέ οι
περισσότεροι. Η εξουσία είναι μια πλούσια ερωμένη, κρατά ομήρους τους
«τσιμπιμένους» μαζί της. Οι μόνοι που μπορούν να βάλουν τέλος σ´αυτές
τις σχέσεις είναι οι ψηφοφόροι. Κανείς άλλος...
|
|
Γράφει ο Δημοσιογράφος Χρήστος Τσαντήλας
|
Αναλυτικά στη σελίδα "Θέματα" >>
|
 |
|
|
|
