 |
|
|  Πέμπτη 24/10
Πέθανε ο Γκουστάβο Γκουτιέρες, ο θεολόγος τής απελευθέρωσης που στάθηκε στο πλευρό των φτωχών
Guardian,protothema.gr
Ο Γκουστάβο Γκουτιέρες, o Περουβιανός θεολόγος και μοναχός που ήταν o πατέρας τής θεολογίας τής απελευθέρωσης, πέθανε στη Λίμα τού Περού σε ηλικία 96 ετών.
Έγινε ευρύτερα γνωστός τη δεκαετία του ‘60 και του ‘70 για τη θέση του ότι η Εκκλησία έπρεπε να συμπαραταχθεί με τους φτωχούς και να αγωνιστεί για τη βελτίωση τής κατάστασής τους.
Η θεολογία τής απελευθέρωσης, όπως σημειώνει ο Guardian, αναδύθηκε στην Λατινική Αμερική των δεκαετιών του 1960 και 1970, μια ταραγμένη περίοδο για πολλές από τις χώρες της περιοχής.
Το ρεύμα υποστήριζε ότι η Εκκλησία είχε καθήκον να πιέσει για θεμελιώδεις πολιτικές και διαρθρωτικές αλλαγές που θα τερμάτιζαν τη φτώχεια. Πολλοί υποστήριζαν ότι το ρεύμα εμπνέεται από τον μαρξισμό – άλλωστε ο Γκουτιέρες είχε διαβάσει Μαρξ κατά τη διάρκεια των σπουδών του στην Ευρώπη. Ο ίδιος έλεγε πάντως ότι οι ιδέες του δεν έχουν τίποτα το επαναστατικό, αλλά βασίζονται στη Βίβλο.
Ο Γκουτιέρες έγραφε το 1971 στο βιβλίο-ορόσημο για τη «Θεολογία της Απελευθέρωσης» ότι «μόνο η αυθεντική αλληλεγγύη με τους φτωχούς και μια πραγματική διαμαρτυρία κατά της φτώχειας της εποχής μας μπορούν να παράσχουν το σαφές, ζωτικό πλαίσιο που είναι απαραίτητο για μια θεολογική συζήτηση για τη φτώχεια». «Κανένας δεν γεννήθηκε για να υποφέρει, αλλά να είναι χαρούμενος. Η φτώχεια είναι ανθρώπινη κατασκευή», έλεγε ακόμη.
Η επίδραση τού έργου τού Γκουτιέρες τα επόμενα χρόνια ήταν μεγάλη.
Ιερείς, που εμπνέονταν από το κίνημα, συμμετείχαν ενεργά στην επανάσταση των Σαντινίστας το 1979 κατά τής δικτατορίας τού Αναστάσιο Σομόζα στη Νικαράγουα. Το κίνημα επηρέασε τους αριστερούς αντάρτες στο Μεξικό και την Κολομβία, μια χώρα όπου μία από τις κύριες αντάρτικες ομάδες καθοδηγούνταν για σχεδόν 30 χρόνια από έναν αποσχηματισμένο Ισπανό ιερέα, τον Μανουέλ Πέρες.
Παρά ταύτα, οι ιδέες του συνάντησαν αντιδράσεις στο σώμα της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας.
Τα συμπεράσματά του -και περισσότερο ίσως ο ισχυρισμός του ότι η θεολογία της εποχής θα μπορούσε να διδαχθεί από μια «άμεση και γόνιμη αντιπαράθεση με τον μαρξισμό»- δεν έκαναν συμπαθή τον Γκουτιέρες στη Αγία Έδρα.
Αν το Βατικανό δεν καταδίκασε ποτέ τον Περουβιανό ιερέα, αλλά ούτε και τα έργα του, κυκλοφορούσαν φήμες ότι τον ερευνούσε ο επικεφαλής τού δόγματος και τής πειθαρχίας επί τού Πάπα Ιωάννη Παύλου Β', ο Γερμανός καρδινάλιος Γιόζεφ Ράτσινγκερ ο οποίος θα εκλεγόταν Πάπας Βενέδικτος το 2005. Ο Ράτσινγκερ πίστευε ότι οι «μαρξιστικές ιδέες» τού Γκουτιέρες «ήταν θεμελιώδης απειλή στην πίστη της Εκκλησίας».
Διαφορετική ήταν η προσέγγιση τού νυν Πάπα, του Φραγκίσκου.
Αν και είχε αντιταχθεί στη θεολογία της απελευθέρωσης όταν ήταν επικεφαλής των Ιησουιτών στην Αργεντινή τη δεκαετία τού 1970, ο Γκουτιέρες έγινε το 2015 δεκτός ως βασικός ομιλητής σε εκδήλωση του Βατικανού. Το 2018 με αφορμή τα 90α του γενέθλια τού έστειλε μια επιστολή στην οποία τον ευχαριστούσε για «όσα συνεισέφερε στην Εκκλησία και την ανθρωπότητα» και για την αγάπη «για τους φτωχούς και τους παραπεταμένους» τής κοινωνίας.
|
|
|
|
ΤΟΠΟ ΣΤΑ ΝΙΑΤΑ!
|
Όλα τριγύρω
αλλάζουνε και όλα
στα ίδια μένουν...
ΛΕΕΙ μια λογική ότι, «μεγαλύτερη και από τη σοφία είναι η εμπειρία».
Διότι δεν πρέπει μόνο να είναι κανείς σοφός για να καταλάβει ότι με
την εξουσία «παίζουν» πάντα οι ίδιοι και οι ίδιοι εραστές (κατά μια
έννοια «νταβατζήδες» οι οποίοι και δεν επιτρέπουν σε άλλους να την
αγγίξουν), αλλά θα πρέπει να είναι κανείς και αρκετά έμπειρος ώστε να
την έχει ζήσει για χρόνια αυτήν την στενή σχέση μεταξύ των παραγόντων
- εραστών και της εξουσίας...
ΕΙΠΑ τις προάλλες να θυμηθώ τα παλιά και τα ρεπορτάζ της δεκαετίας του
80, πήρα το αμάξι και τον δρόμο για την Κάρλα, με μουντό καιρό και
πολύ αέρα για να παρακολουθήσω τα εγκαίνια της δημιουργίας της λίμνης,
σχεδόν έναν αιώνα από την αποξήρανσή της. Ιστορικό γεγονός λέω, δεν θα
το χάσω, ποιός ξέρει κάποιοι άλλοι απόγονοι της δικής μας εποχής
μπορεί να την ... αποξηράνουν πάλι, ψάχνοντας ίσως για λύσεις σε
θέματα διατροφικών αναγκών, ή ό,τι άλλο τέλος πάντων θα έχει ανάγκη ο
τόπος και εκείνη η γενιά.
ΕΙΔΑ λοιπόν στην Κάρλα, τι άλλο; νερά...πολλά νερά... Τις γνωστές
«μπάρες» της δεκαετίας του 90, να γίνονται ταμιευτήρες και δυο τρεις
ταμιευτήρες μαζί να σχηματίζουν σήμερα μια μικρή λίμνη. Τον
περιφερειάρχη να ομιλεί στο βήμα για την σπουδαιότητα του έργου, που
χρειάστηκε δεκαετίες να υλοποιηθεί (και την συμβολή βεβαίως πολλών
ανθρώπων της εξουσίας, της κεντρικής και της τοπικής). Είδα πλειάδα
ανθρώπων της διοίκησης και της αυτοδιοίκησης, (ακόμα και της
...παραδιοίκησης) είδα σπουδαίους υπαλλήλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης που
βοήθησαν στην επιτάχυνση εκταμίευσης των πόρων, να συμμετέχουν όλοι
στη γιορτή, κυρίως χειροκροτώντας ή φωτογραφιζόμενοι (ανα)μεταξύ τους,
για τον εμπλουτισμό του κοινωνικού βιογραφικού τους ενόψει ενδεχομένως
της όποιας εκλογικής αναμέτρησης...
ΜΠΡΟΣΤΑ από τους φωτογράφους, μια ομήγυρη «παραγόντων» με γύρισαν
δεκαετίες πίσω. Οι ίδιοι άνθρωποι τα ίδια πρόσωπα, πιο γερασμένα πλέον
από τον χρόνο, έπιαναν θέσεις απέναντι από τις κάμερες με μια μαεστρία
επαγγελματική, που απέκτησαν από την πολυετή ενασχολησή τους με τα
κοινά. Πάει λέω...Ή εγώ γέρασα και τους βλέπω όλους ίδιους, ή δεν
υπάρχουν νέοι στον τόπο αυτό να δώσουν άλλη ζωντάνια, άλλη προοπτική
σε ότι έχει σχέση με την ανάπτυξη ακόμα και με την πολιτική
εκπροσώπηση. Δήμαρχοι δεκαετιών, παλιοί πρόεδροι κοινοτήτων, σύμβουλοι
σιτεμένοι από τον χρόνο, πολιτικοί και διευθυντές υπηρεσιών που
ξέχασαν να συνταξιοδοτηθούν, όλοι εκείνοι οι «πολιτευτές», αλλά και οι
πρωτοκλασάτοι κομματάνθρωποι - «ιδιαίτεροι» όλων των χώρων, που
...σταφίδωσε τα πρόσωπά τους ο χρόνος, «γυρολόγοι των εκδηλώσεων»
ιδίως των εγκαινίων (μετα φαγητού παρακαλώ), προσδοκώντας τουλάχιστον
δημοσιότητα, δεν λένε ακόμα να εγκαταλείψουν, να αποτραβηχτούν
παραχωρώντας τις θέσεις τους σε νέους ανθρώπους, ορεξάτους για
δουλειά, πιο δυνατούς να χαράξουν το μέλλον που άλωστε τους ανήκει...
ΔΕΝ είχε τελειώσει η τελετή των εγκαινίων εκεί στα παρακάρλια χωράφια
και μελαγχόλησα. Πήρα τον δρόμο της επιστροφής. Άραγε τι ζητούσα και
γω εκεί; Πάνε πάνω από τρεις δεκαετίες τώρα από την πρώτη σύσκεψη που
είχα παρακολουθήσει τότε ως ρεπόρτερ της «Ελευθερίας» για την
δημιουργία της λίμνης αλλά και την (στα χαρτιά ακόμη) εκτροπή του
Αχελώου! Οι παλιοί «παράγοντες» πρέπει να κλείσουν τον κύκλο της ζωής
τους στα κοινά. Κρίμα όμως, γιατί από μόνοι τους δεν το κάνουν ποτέ οι
περισσότεροι. Η εξουσία είναι μια πλούσια ερωμένη, κρατά ομήρους τους
«τσιμπιμένους» μαζί της. Οι μόνοι που μπορούν να βάλουν τέλος σ´αυτές
τις σχέσεις είναι οι ψηφοφόροι. Κανείς άλλος...
|
|
Γράφει ο Δημοσιογράφος Χρήστος Τσαντήλας
|
Αναλυτικά στη σελίδα "Θέματα" >>
|
 |
|
|
|
