 |
|
|  Κυριακή 23/3
ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΤΙΠΟΤΑ ΚΑΙ ΕΙΝΑΙ...ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΗ
56χρονη εδώ και δέκα χρόνια ζει χωρίς χρήματα- «Νιώθω πιο ασφαλής από τότε που δούλευα»
Guardian,marie claire
Ίσως αυτή η φαινομενικά τολμηρή απόφαση να ήταν αποτέλεσμα της λεγόμενης κρίσης της μέσης ηλικίας, ωστόσο δέκα χρόνια αργότερα, η βρετανίδα Jo Nemeth δεν το μετανιώνει – κάθε άλλο.
Ήταν τα Χριστούγεννα του 2016 όταν η φίλη της, Sharon Brodie, η οποία είχε μόλις χηρέψει ξαφνικά, υποδέχτηκε την Jo στο σπίτι της, για να περάσουν τις γιορτές μαζί – και με τους δύο έφηβους γιους της Sharon.
Εκείνη η εμπειρία, όπως περιγράφεται σε ένα ρεπορτάζ στην Guardian, παρόλο που ξεκίνησε από ένα τραγικό γεγονός, αποδείχθηκε αποκαλυπτική για τις δύο γυναίκες. «Της είπα ότι αποφάσισα να αρχίσουμε να ζούμε από ό,τι κατέληγε πεταμένο – όπως και κάναμε, στην παραμονή των Χριστουγέννων. Μαζέψαμε πράγματα που είχαν μόλις πετάξει οι τοπικές επιχειρήσεις, περισσεύματα φαγητού και υπέροχα λουλούδια και νιώσαμε ότι μας είχε κάνει ένα δώρο ο Monty [ο σύζυγος της Sharon, που είχε φύγει από τη ζωή έναν μήνα νωρίτερα], ένα δώρο ωστόσο που δεν θα είχα λάβει ποτέ αν δεν είχε έρθει η Jo», θυμάται η Brodie.
Αυτή ήταν κατά κάποιον τρόπο, η πρώτη εμπειρία της Nemeth από μια ζωή χωρίς χρήματα. Παρόλο που είχε περάσει ένας χρόνος από τότε που, στα 46 χρόνια της, είχε παραιτηθεί από τη δουλειά της, είχε μεταβιβάσει τα τελευταία χρήματά της στη 18χρονη κόρη της, Amy, και είχε κλείσει τον λογαριασμό της στην τράπεζα.
«Είχα μια καλή δουλειά, έναν σύντροφο που αγαπούσα, αλλά ένιωθα βαθιά δυστυχισμένη. Ένιωθα όλο και μεγαλύτερη απόγνωση για το οικονομικό σύστημα στο οποίο ζούμε και για το κακό που έκανα στους άλλους ανθρώπους και στον πλανήτη, παρόλο που προσπαθούσα όσο μπορούσα οι αγορές μου να είναι ηθικές, ενώ ζούσα σε έναν κόσμο προνομίων» σχολιάζει η Nemeth.
«Είχα μια καλή δουλειά, έναν σύντροφο που αγαπούσα, αλλά ένιωθα βαθιά δυστυχισμένη. Ένιωθα όλο και μεγαλύτερη απόγνωση για το οικονομικό σύστημα στο οποίο ζούμε και για το κακό που έκανα στους άλλους ανθρώπους και στον πλανήτη».
Η ιδέα ήρθε όταν οι γονείς της, αγρότες που είχαν συνταξιοδοτηθεί, της έδωσαν ένα βιβλίο για ανθρώπους που είχαν επιλέξει εναλλακτικούς τρόπους ζωής. «Όταν διάβασα για εκείνον τον τύπο που είχε επιλέξει να ζήσει χωρίς χρήματα, σκέφτηκα, Θεέ μου, πρέπει να το κάνω αυτό!». Αφού διάβασε το αυτοβιογραφικό βιβλίο του Mark Boyle «The Moneyless Man», άρχισε να δημιουργεί μια λίστα με όλες τις πραγματικές ανάγκες της, η οποία αποδείχθηκε ότι δεν ήταν ιδιαίτερα μεγάλη «αφού ήδη είχα πράγματα όπως κατσαρόλες και τηγάνια και οδοντόβουρτσα και ανακάλυψα ότι στην πραγματικότητα δεν χρειαζόμουν πολλά για να ζω άνετα. Μετά άρχισα να σβήνω πράγματα, αναζητώντας τρόπους να ικανοποιώ τις ανάγκες μου χωρίς αρνητικές επιπτώσεις».
Πενήντα έξι ετών σήμερα, και single, δεν έχει σπίτι ή καμία άλλη περιουσία στο όνομά της. Δεν λαμβάνει κρατικά επιδόματα, δεν ζει με οικονομίες ούτε με χορηγίες. Δεν έχει καν ένα μικρό «κομπόδεμα» για περιπτώσεις ανάγκης.
Πενήντα έξι ετών σήμερα, και single, δεν έχει σπίτι ή καμία άλλη περιουσία στο όνομά της. Δεν λαμβάνει κρατικά επιδόματα, δεν ζει με οικονομίες ούτε με χορηγίες. Δεν έχει καν ένα μικρό «κομπόδεμα» για περιπτώσεις ανάγκης.
Ωστόσο δεν χρειάστηκε να καταφύγει στα σκουπίδια για να επιβιώσει. Άρχισε να καλλιεργεί φαγητό, το οποίο συνδύαζε με περισσεύματα που της έδιναν οι φίλοι της. Η μόνη «χορηγία» ήταν, για παράδειγμα, ένα πακέτο ρύζι που ζητούσε από τους γονείς της τα Χριστούγεννα.
Άρχισε να εξερευνά όλο και πιο βαθιά πώς μπορούσε να εφαρμόσει μια διαφορετική οικονομία, όχι μόνο ανταλλαγής αλλά και προσφοράς, στην καθημερινότητά της. «Το δεύτερο κομμάτι ήταν το πιο δύσκολο. Έχουμε συνηθίσει να σκεφτόμαστε με όρους συναλλαγής: Θα σου δώσω αυτό αν μου δώσεις εκείνο. Στο παρελθόν ο κόσμος έλεγε, έλα να κάνεις αυτή τη δουλειά για εμένα και θα σου δώσω αυτό ως αντάλλαγμα. Εγώ άρχισα να λέω, θα έρθω να κάνω αυτή τη δουλειά για εσένα και δεν θέλω να μου δώσεις τίποτα».
Άρχισε να εξερευνά όλο και πιο βαθιά πώς μπορούσε να εφαρμόσει μια διαφορετική οικονομία, όχι μόνο ανταλλαγής αλλά και προσφοράς, στην καθημερινότητά της.
«Σήμερα νιώθω πιο ασφαλής από τότε που δούλευα. Γιατί σε όλη τη διάρκεια της ανθρώπινης ιστορίας, η πραγματική ασφάλεια ερχόταν από τη ζωή μας σε κοινότητες. Τώρα έχω τον χρόνο να αναπτύξω αυτό το “κοινωνικό συνάλλαγμα”. Μπορώ να βοηθήσω τους άλλους, να φροντίσω φίλους που είναι άρρωστοι ή τα παιδιά τους, να περιποιηθώ τον κήπο τους. Αυτό είναι ένα από τα μεγαλύτερα οφέλη του να ζεις χωρίς χρήματα».
Πού ζει, όμως; Τα πρώτα τρία χρόνια τα πέρασε στο αγρόκτημα μιας φίλης. Πλέον έχει μετακομίσει στο σπίτι της Brodie, το οποίο εκείνη μοιράζεται επίσης με τον νέο σύντροφό της, έναν από τους γιους της, την κόρη της Nemeth, Amy, τον σύζυγο της Amy και τα τρία μικρά παιδιά τους. Σαν μοντέρνο κοινόβιο.
Αντί να πληρώνει νοίκι, η Nemeth μαγειρεύει, καθαρίζει, περιποιείται τον λαχανόκηπο και φτιάχνει πράγματα με τα χέρια της όπως σαπούνι, απορρυπαντικό και προϊόντα ζύμωσης, που εξοικονομούν χρήματα και μειώνουν το περιβαλλοντικό αποτύπωμα αυτού του πολυμελούς νοικοκυριού. Και, όπως δηλώνει, δεν θα μπορούσε να είναι πιο ευτυχισμένη.
Πώς όμως καλύπτει τις ιατρικές δαπάνες της; Όταν χρειάστηκε να κάνει κάποιες θεραπείες στα δόντια της, δημιούργησε μια καμπάνια στο GoFundMe όπου μπορούσε κάποιος να κάνει μια δωρεά χρημάτων. Ως αντάλλαγμα, η Nemeth προσφέρει μαθήματα, για παράδειγμα, παρασκευής τόφου ή σπιτικού μηλόξιδου.
|
|
|
|
ΤΟΠΟ ΣΤΑ ΝΙΑΤΑ!
|
Όλα τριγύρω
αλλάζουνε και όλα
στα ίδια μένουν...
ΛΕΕΙ μια λογική ότι, «μεγαλύτερη και από τη σοφία είναι η εμπειρία».
Διότι δεν πρέπει μόνο να είναι κανείς σοφός για να καταλάβει ότι με
την εξουσία «παίζουν» πάντα οι ίδιοι και οι ίδιοι εραστές (κατά μια
έννοια «νταβατζήδες» οι οποίοι και δεν επιτρέπουν σε άλλους να την
αγγίξουν), αλλά θα πρέπει να είναι κανείς και αρκετά έμπειρος ώστε να
την έχει ζήσει για χρόνια αυτήν την στενή σχέση μεταξύ των παραγόντων
- εραστών και της εξουσίας...
ΕΙΠΑ τις προάλλες να θυμηθώ τα παλιά και τα ρεπορτάζ της δεκαετίας του
80, πήρα το αμάξι και τον δρόμο για την Κάρλα, με μουντό καιρό και
πολύ αέρα για να παρακολουθήσω τα εγκαίνια της δημιουργίας της λίμνης,
σχεδόν έναν αιώνα από την αποξήρανσή της. Ιστορικό γεγονός λέω, δεν θα
το χάσω, ποιός ξέρει κάποιοι άλλοι απόγονοι της δικής μας εποχής
μπορεί να την ... αποξηράνουν πάλι, ψάχνοντας ίσως για λύσεις σε
θέματα διατροφικών αναγκών, ή ό,τι άλλο τέλος πάντων θα έχει ανάγκη ο
τόπος και εκείνη η γενιά.
ΕΙΔΑ λοιπόν στην Κάρλα, τι άλλο; νερά...πολλά νερά... Τις γνωστές
«μπάρες» της δεκαετίας του 90, να γίνονται ταμιευτήρες και δυο τρεις
ταμιευτήρες μαζί να σχηματίζουν σήμερα μια μικρή λίμνη. Τον
περιφερειάρχη να ομιλεί στο βήμα για την σπουδαιότητα του έργου, που
χρειάστηκε δεκαετίες να υλοποιηθεί (και την συμβολή βεβαίως πολλών
ανθρώπων της εξουσίας, της κεντρικής και της τοπικής). Είδα πλειάδα
ανθρώπων της διοίκησης και της αυτοδιοίκησης, (ακόμα και της
...παραδιοίκησης) είδα σπουδαίους υπαλλήλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης που
βοήθησαν στην επιτάχυνση εκταμίευσης των πόρων, να συμμετέχουν όλοι
στη γιορτή, κυρίως χειροκροτώντας ή φωτογραφιζόμενοι (ανα)μεταξύ τους,
για τον εμπλουτισμό του κοινωνικού βιογραφικού τους ενόψει ενδεχομένως
της όποιας εκλογικής αναμέτρησης...
ΜΠΡΟΣΤΑ από τους φωτογράφους, μια ομήγυρη «παραγόντων» με γύρισαν
δεκαετίες πίσω. Οι ίδιοι άνθρωποι τα ίδια πρόσωπα, πιο γερασμένα πλέον
από τον χρόνο, έπιαναν θέσεις απέναντι από τις κάμερες με μια μαεστρία
επαγγελματική, που απέκτησαν από την πολυετή ενασχολησή τους με τα
κοινά. Πάει λέω...Ή εγώ γέρασα και τους βλέπω όλους ίδιους, ή δεν
υπάρχουν νέοι στον τόπο αυτό να δώσουν άλλη ζωντάνια, άλλη προοπτική
σε ότι έχει σχέση με την ανάπτυξη ακόμα και με την πολιτική
εκπροσώπηση. Δήμαρχοι δεκαετιών, παλιοί πρόεδροι κοινοτήτων, σύμβουλοι
σιτεμένοι από τον χρόνο, πολιτικοί και διευθυντές υπηρεσιών που
ξέχασαν να συνταξιοδοτηθούν, όλοι εκείνοι οι «πολιτευτές», αλλά και οι
πρωτοκλασάτοι κομματάνθρωποι - «ιδιαίτεροι» όλων των χώρων, που
...σταφίδωσε τα πρόσωπά τους ο χρόνος, «γυρολόγοι των εκδηλώσεων»
ιδίως των εγκαινίων (μετα φαγητού παρακαλώ), προσδοκώντας τουλάχιστον
δημοσιότητα, δεν λένε ακόμα να εγκαταλείψουν, να αποτραβηχτούν
παραχωρώντας τις θέσεις τους σε νέους ανθρώπους, ορεξάτους για
δουλειά, πιο δυνατούς να χαράξουν το μέλλον που άλωστε τους ανήκει...
ΔΕΝ είχε τελειώσει η τελετή των εγκαινίων εκεί στα παρακάρλια χωράφια
και μελαγχόλησα. Πήρα τον δρόμο της επιστροφής. Άραγε τι ζητούσα και
γω εκεί; Πάνε πάνω από τρεις δεκαετίες τώρα από την πρώτη σύσκεψη που
είχα παρακολουθήσει τότε ως ρεπόρτερ της «Ελευθερίας» για την
δημιουργία της λίμνης αλλά και την (στα χαρτιά ακόμη) εκτροπή του
Αχελώου! Οι παλιοί «παράγοντες» πρέπει να κλείσουν τον κύκλο της ζωής
τους στα κοινά. Κρίμα όμως, γιατί από μόνοι τους δεν το κάνουν ποτέ οι
περισσότεροι. Η εξουσία είναι μια πλούσια ερωμένη, κρατά ομήρους τους
«τσιμπιμένους» μαζί της. Οι μόνοι που μπορούν να βάλουν τέλος σ´αυτές
τις σχέσεις είναι οι ψηφοφόροι. Κανείς άλλος...
|
|
Γράφει ο Δημοσιογράφος Χρήστος Τσαντήλας
|
Αναλυτικά στη σελίδα "Θέματα" >>
|
 |
|
|
|
