 |
|
|  Δευτέρα 8/12
New York Times
Στο επίκεντρο σκανδάλου διαφθοράς ο Ζελένσκι
NYT,zougla.gr
Όταν τα ρωσικά στρατεύματα εισέβαλαν στην Ουκρανία, οι δυτικοί σύμμαχοι του Κιέβου αντιμετώπισαν ένα δίλημμα: Πώς να ξοδέψουν δισεκατομμύρια για να στηρίξουν μια κυβέρνηση που πολεμάει τη Ρωσία, χωρίς να βλέπουν τα χρήματα να εξαφανίζονται στις τσέπες διεφθαρμένων διαχειριστών και κυβερνητικών αξιωματούχων.
Τα διακυβεύματα ήταν σοβαρά, καθώς οι ζωτικές πολεμικές βιομηχανίες της Ουκρανίας – διανομή ενέργειας, αγορές όπλων και πυρηνική ενέργεια – ελέγχονταν από κρατικές εταιρείες, που εδώ και καιρό χρησιμεύουν ως ταμεία για την ελίτ της χώρας.
Για να προστατεύσουν τα χρήματά τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι ευρωπαϊκές χώρες επέμειναν σε αυστηρό έλεγχο. Απαίτησαν από την Ουκρανία να επιτρέψει σε ομάδες εξωτερικών εμπειρογνωμόνων, γνωστές ως εποπτικά συμβούλια, να παρακολουθούν τις δαπάνες, να διορίζουν στελέχη και να αποτρέπουν τη διαφθορά.
Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, διαπίστωσε έρευνα των New York Times, η ουκρανική κυβέρνηση συστηματικά σαμπόταρε αυτόν τον έλεγχο, επιτρέποντας τη διάδοση της διαφθοράς.
Η διοίκηση του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι γέμισε τα συμβούλια με έμπιστους, άφησε κενές θέσεις ή καθυστέρησε τη δημιουργία τους. Οι ηγέτες στο Κίεβο αναθεώρησαν ακόμη και τα καταστατικά των εταιρειών για να περιορίσουν τον έλεγχο, διατηρώντας ουσιαστικά την κυβέρνηση στην εξουσία και επιτρέποντας να δαπανώνται εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια χωρίς την παρέμβαση εξωτερικών παρατηρητών.
Τα εποπτικά συμβούλια έχουν ουσιαστικό ρόλο στον έλεγχο, επιτρέποντας σε ανεξάρτητους εμπειρογνώμονες, συνήθως από άλλες χώρες, να επιβλέπουν πώς λαμβάνονται σημαντικές αποφάσεις μέσα στις κρατικές εταιρείες της Ουκρανίας.
Παίζουν επίσης κομβικό ρόλο στο σκάνδαλο διαφθοράς που περιβάλλει την κυβέρνηση του Ζελένσκι. Οι Αρχές κατά της διαφθοράς έχουν κατηγορήσει μέλη του στενού κύκλου του ότι υπεξαίρεσαν και ξέπλυναν 100 εκατομμύρια δολάρια από την κρατική πυρηνική εταιρεία Energoatom.
Η διοίκηση του Ζελένσκι κατηγορεί το εποπτικό συμβούλιο της Energoatom για αποτυχία στην πρόληψη της διαφθοράς. Αλλά, όπως διαπίστωσαν οι Times, η ίδια η κυβέρνηση του Ζελένσκι είχε αποδυναμώσει το εποπτικό συμβούλιο της Energoatom.
Σε έγγραφα και συνεντεύξεις με περίπου 20 δυτικούς και ουκρανούς αξιωματούχους που συνεργάστηκαν στενά με τα συμβούλια ή υπηρέτησαν σε αυτά, οι Times διαπίστωσαν πολιτικές παρεμβάσεις όχι μόνο στην Energoatom, αλλά και στην κρατική εταιρεία ηλεκτρισμού Ukrenergo, καθώς και στον Οργανισμό Προμηθειών Άμυνας της Ουκρανίας. Κάποιοι μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας για να συζητήσουν εμπιστευτικές διαδικασίες.
Ένας σύμβουλος του Ζελένσκι αρνήθηκε να σχολιάσει, λέγοντας ότι τα εποπτικά συμβούλια δεν ήταν ευθύνη του προέδρου.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν ιδιωτικά επικρίνει, αλλά με δισταγμό ανέχτηκαν τη διαφθορά στην Ουκρανία για χρόνια, θεωρώντας ότι η στήριξη στον αγώνα κατά της ρωσικής εισβολής ήταν πρωταρχικής σημασίας. Έτσι, ακόμη και καθώς η Ουκρανία υπονόμευε τον εξωτερικό έλεγχο, τα ευρωπαϊκά χρήματα συνέχισαν να ρέουν.
«Μας ενδιαφέρει η καλή διακυβέρνηση, αλλά πρέπει να αποδεχτούμε αυτόν τον κίνδυνο», είπε ο Christian Syse, ειδικός απεσταλμένος στην Ουκρανία από τη Νορβηγία, έναν από τους μεγαλύτερους δωρητές του Κιέβου. Πρόσθεσε: «Επειδή είναι πόλεμος. Επειδή είναι προς το δικό μας συμφέρον να βοηθήσουμε οικονομικά την Ουκρανία. Επειδή η Ουκρανία υπερασπίζεται την Ευρώπη από ρωσικές επιθέσεις».
|
|
|
|
ΤΟΠΟ ΣΤΑ ΝΙΑΤΑ!
|
Όλα τριγύρω
αλλάζουνε και όλα
στα ίδια μένουν...
ΛΕΕΙ μια λογική ότι, «μεγαλύτερη και από τη σοφία είναι η εμπειρία».
Διότι δεν πρέπει μόνο να είναι κανείς σοφός για να καταλάβει ότι με
την εξουσία «παίζουν» πάντα οι ίδιοι και οι ίδιοι εραστές (κατά μια
έννοια «νταβατζήδες» οι οποίοι και δεν επιτρέπουν σε άλλους να την
αγγίξουν), αλλά θα πρέπει να είναι κανείς και αρκετά έμπειρος ώστε να
την έχει ζήσει για χρόνια αυτήν την στενή σχέση μεταξύ των παραγόντων
- εραστών και της εξουσίας...
ΕΙΠΑ τις προάλλες να θυμηθώ τα παλιά και τα ρεπορτάζ της δεκαετίας του
80, πήρα το αμάξι και τον δρόμο για την Κάρλα, με μουντό καιρό και
πολύ αέρα για να παρακολουθήσω τα εγκαίνια της δημιουργίας της λίμνης,
σχεδόν έναν αιώνα από την αποξήρανσή της. Ιστορικό γεγονός λέω, δεν θα
το χάσω, ποιός ξέρει κάποιοι άλλοι απόγονοι της δικής μας εποχής
μπορεί να την ... αποξηράνουν πάλι, ψάχνοντας ίσως για λύσεις σε
θέματα διατροφικών αναγκών, ή ό,τι άλλο τέλος πάντων θα έχει ανάγκη ο
τόπος και εκείνη η γενιά.
ΕΙΔΑ λοιπόν στην Κάρλα, τι άλλο; νερά...πολλά νερά... Τις γνωστές
«μπάρες» της δεκαετίας του 90, να γίνονται ταμιευτήρες και δυο τρεις
ταμιευτήρες μαζί να σχηματίζουν σήμερα μια μικρή λίμνη. Τον
περιφερειάρχη να ομιλεί στο βήμα για την σπουδαιότητα του έργου, που
χρειάστηκε δεκαετίες να υλοποιηθεί (και την συμβολή βεβαίως πολλών
ανθρώπων της εξουσίας, της κεντρικής και της τοπικής). Είδα πλειάδα
ανθρώπων της διοίκησης και της αυτοδιοίκησης, (ακόμα και της
...παραδιοίκησης) είδα σπουδαίους υπαλλήλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης που
βοήθησαν στην επιτάχυνση εκταμίευσης των πόρων, να συμμετέχουν όλοι
στη γιορτή, κυρίως χειροκροτώντας ή φωτογραφιζόμενοι (ανα)μεταξύ τους,
για τον εμπλουτισμό του κοινωνικού βιογραφικού τους ενόψει ενδεχομένως
της όποιας εκλογικής αναμέτρησης...
ΜΠΡΟΣΤΑ από τους φωτογράφους, μια ομήγυρη «παραγόντων» με γύρισαν
δεκαετίες πίσω. Οι ίδιοι άνθρωποι τα ίδια πρόσωπα, πιο γερασμένα πλέον
από τον χρόνο, έπιαναν θέσεις απέναντι από τις κάμερες με μια μαεστρία
επαγγελματική, που απέκτησαν από την πολυετή ενασχολησή τους με τα
κοινά. Πάει λέω...Ή εγώ γέρασα και τους βλέπω όλους ίδιους, ή δεν
υπάρχουν νέοι στον τόπο αυτό να δώσουν άλλη ζωντάνια, άλλη προοπτική
σε ότι έχει σχέση με την ανάπτυξη ακόμα και με την πολιτική
εκπροσώπηση. Δήμαρχοι δεκαετιών, παλιοί πρόεδροι κοινοτήτων, σύμβουλοι
σιτεμένοι από τον χρόνο, πολιτικοί και διευθυντές υπηρεσιών που
ξέχασαν να συνταξιοδοτηθούν, όλοι εκείνοι οι «πολιτευτές», αλλά και οι
πρωτοκλασάτοι κομματάνθρωποι - «ιδιαίτεροι» όλων των χώρων, που
...σταφίδωσε τα πρόσωπά τους ο χρόνος, «γυρολόγοι των εκδηλώσεων»
ιδίως των εγκαινίων (μετα φαγητού παρακαλώ), προσδοκώντας τουλάχιστον
δημοσιότητα, δεν λένε ακόμα να εγκαταλείψουν, να αποτραβηχτούν
παραχωρώντας τις θέσεις τους σε νέους ανθρώπους, ορεξάτους για
δουλειά, πιο δυνατούς να χαράξουν το μέλλον που άλωστε τους ανήκει...
ΔΕΝ είχε τελειώσει η τελετή των εγκαινίων εκεί στα παρακάρλια χωράφια
και μελαγχόλησα. Πήρα τον δρόμο της επιστροφής. Άραγε τι ζητούσα και
γω εκεί; Πάνε πάνω από τρεις δεκαετίες τώρα από την πρώτη σύσκεψη που
είχα παρακολουθήσει τότε ως ρεπόρτερ της «Ελευθερίας» για την
δημιουργία της λίμνης αλλά και την (στα χαρτιά ακόμη) εκτροπή του
Αχελώου! Οι παλιοί «παράγοντες» πρέπει να κλείσουν τον κύκλο της ζωής
τους στα κοινά. Κρίμα όμως, γιατί από μόνοι τους δεν το κάνουν ποτέ οι
περισσότεροι. Η εξουσία είναι μια πλούσια ερωμένη, κρατά ομήρους τους
«τσιμπιμένους» μαζί της. Οι μόνοι που μπορούν να βάλουν τέλος σ´αυτές
τις σχέσεις είναι οι ψηφοφόροι. Κανείς άλλος...
|
|
Γράφει ο Δημοσιογράφος Χρήστος Τσαντήλας
|
Αναλυτικά στη σελίδα "Θέματα" >>
|
 |
|
|
|
