 |
|
|  Παρασκευή 13/2
Ο Κώστας Γαβράς στη Θεσσαλονίκη
Το «Σημείο Ζ» φωτίζει ξανά τη μνήμη τού Γρηγόρη Λαμπράκη
AΠΕ-ΜΠΕ,zougla.gr
Με αυτόπτες μάρτυρες τής στυγερής δολοφονίας τού Γρηγόρη Λαμπράκη, τον Μάιο του 1963, συναντήθηκε ανήμερα των 93ων γενεθλίων του ο σκηνοθέτης Κώστας Γαβράς, κατά την παρουσία του στη Θεσσαλονίκη και στην τελετή χωροθέτησης τού «Δείκτη Μνήμης» – Σημείο Ζ που τοποθετήθηκε, έπειτα από πρωτοβουλία του κεντρικού δήμου, δίπλα στο μνημείο, στη συμβολή των οδών Βενιζέλου και Ερμού.
Ο κ. Γαβράς, συνοδευόμενος από τον δήμαρχο Θεσσαλονίκης, Στέλιο Αγγελούδη, τον πρόεδρο τού Δημοτικού Συμβουλίου, Σπύρο Βούγια, τον Γάλλο πρόξενο στη Θεσσαλονίκη, Ζαν Λικ Λαβό και τον πρόεδρο τού Διοικητικού Συμβουλίου τού Μουσείου Μίκη Θεοδωράκη Ζάτουνας, Παρασκευά Παρασκευόπουλο, άκουσε με προσοχή τις μαρτυρίες και τις αφηγήσεις των δικηγόρων Σπύρου Σακέτα, Αλέκου Γρίμπα και της Καίτης Τσαρουχά (κόρης του βουλευτή της ΕΔΑ Γιώργου Τσαρουχά), για την ιστορία δολοφονίας τού ειρηνιστή βουλευτή, που συντάραξε την Ελλάδα.
Τα γεγονότα αυτά ενέπνευσαν τον Βασίλη Βασιλικό να γράψει το μυθιστόρημα «Ζ», το οποίο μεταφράστηκε και εκδόθηκε σε πολλές χώρες. Η δολοφονία και η έκδοση του «Ζ» οδήγησαν και τον κ. Γαβρά στην απόφαση να μεταφέρει το βιβλίο στη μεγάλη οθόνη, παρά το γεγονός ότι η ταινία δεν μπορούσε να γυριστεί στην Ελλάδα, καθώς είχε εγκαθιδρυθεί το καθεστώς των Συνταγματαρχών.
Ο διεθνούς φήμης σκηνοθέτης, το μεσημέρι, στάθηκε μπροστά στο μνημείο του Γρηγόρη Λαμπράκη, στην «καρδιά» της Θεσσαλονίκης, εκεί όπου ο δήμος αποφάσισε να τοποθετήσει έναν «Δείκτη Μνήμης» – Σημείο Ζ που θα θυμίζει σε όλους, κατοίκους και επισκέπτες, τα ιστορικά γεγονότα. Πρόκειται, ουσιαστικά για μία πινακίδα, σε δίγλωσση μορφή, στα ελληνικά και τα αγγλικά, που συγκροτείται από κείμενα, φωτογραφίες, σχέδια ή γκραβούρες σε κατάλληλα διαμορφωμένες γραφιστικά συνθέσεις.
Στη μία όψη του «Δείκτη Μνήμης» υπάρχουν στοιχεία και πληροφορίες για τον Γρηγόρη Λαμπράκη και στην άλλη, που ονομάστηκε «Σημείο Ζ», οι ενδιαφερόμενοι θα έχουν, πλέον, τη δυνατότητα να διαβάζουν αντίστοιχες πληροφορίες για την ταινία του Κώστα Γαβρά, το ομώνυμο μυθιστόρημα του Βασίλη Βασιλικού και τη μουσική του Μίκη Θεοδωράκη.
Ο κ. Γαβράς, έχοντας στο πλευρό του τη σύζυγό του Μισέλ, δήλωσε βαθιά συγκινημένος για την υποδοχή και τις εκδηλώσεις τιμής που διοργανώνει ο δήμος Θεσσαλονίκης. Όπως είπε, η σημερινή τελετή στο μνημείο δολοφονίας δεν αφορά το «φιλμ, αλλά τον άνθρωπο, τον Λαμπράκη, που γύριζε στον κόσμο με την πινακίδα, λέγοντας “Ελλάς” και πίσω από την “Ελλάς” είχε τα σημεία της ειρήνης. Δηλαδή ζητούσε την Ελλάδα σε ειρήνη. Και νομίζω αυτό πρέπει να μείνει στο κοινό. Οι ιδέες αυτού του ανθρώπου για την Ελλάδα».
Ευχήθηκε, δε, οι Έλληνες «να μην ξαναπεράσουμε από μίση και από εμφυλίους πολέμους, όπως τον έζησε η γενιά μου. Δεν τον έχετε ζήσει εσείς, η γενιά μου τον έζησε, είναι το χειρότερο από όλα τα πράγματα. Ελπίζω, λοιπόν, ο Λαμπράκης να είναι παράδειγμα».
Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Στέλιος Αγγελούδης, από την πλευρά του υπογράμμισε πως ο Κώστας Γαβράς, «σε δύσκολες στιγμές σήκωσε τη σημαία μέσα από την τέχνη του αντιφασιστικού και αντιδικτατορικού αγώνα. Η πόλη υποδέχεται έναν μεγάλο καλλιτέχνη, ο οποίος μαζί με τον αξέχαστο Μίκη Θεοδωράκη σήκωσαν ψηλά, μέσα από τον πολιτικό κινηματογράφο, την ανάγκη της αντίστασης, την ανάγκη για δημοκρατία».
Ο δήμαρχος στάθηκε στην τοποθέτηση του «Δείκτη Μνήμης», λέγοντας πως υλοποιήθηκε για να «αναδείξει την ιστορία της πόλης -η οποία συγχρόνως είναι και ιστορία της χώρας. Το “Ζ” αποτέλεσε την αφορμή για να ξεκινήσει ο αντιδικτατορικός αγώνας. Ευχαριστούμε τον ευαίσθητο, μεγάλο Έλληνα καλλιτέχνη, τον Κώστα Γαβρά, γιατί σήμερα επισκέπτεται ένα σημείο που το ανέδειξε διεθνώς σε όλο τον κόσμο χωρίς να το έχει δει τότε. Αντιλαμβάνεστε την έμπνευση ενός μεγάλου σκηνοθέτη να γυρίσει μια μεγάλη ταινία σε ένα σημείο, το οποίο δεν είχε δει ποτέ του. Και αυτό ακριβώς είναι και το μεγαλείο αυτής της γενναίας, μεγάλης πράξης, η οποία σηματοδότησε πλέον και την αντίσταση απέναντι στη δικτατορία». Επίσης, ευχήθηκε «χρόνια πολλά» στον σκηνοθέτη που κλείνει τα 93 χρόνια ζωής και τα γιορτάζει στην πόλη της Θεσσαλονίκης.
Ο Γάλλος πρόξενος στις δικές του δηλώσεις χαρακτήρισε τον Κώστα Γαβρά ως «μια τεράστια γέφυρα μεταξύ της Ελλάδας και της Γαλλίας», ενώ οι αυτόπτες μάρτυρες κ. Γρίμπας, κ. Σακέτας και η κ. Τσαρουχά δήλωσαν βαθιά συγκινημένοι από τη συνάντηση τους με τον σκηνοθέτη. Μάλιστα, με πολλές λεπτομέρειες θυμήθηκαν και εξιστόρησαν κάθε λεπτό απ’ όσα έζησαν την ημέρα δολοφονίας τού Γρηγόρη Λαμπράκη.
|
|
|
|
ΤΟΠΟ ΣΤΑ ΝΙΑΤΑ!
|
Όλα τριγύρω
αλλάζουνε και όλα
στα ίδια μένουν...
ΛΕΕΙ μια λογική ότι, «μεγαλύτερη και από τη σοφία είναι η εμπειρία».
Διότι δεν πρέπει μόνο να είναι κανείς σοφός για να καταλάβει ότι με
την εξουσία «παίζουν» πάντα οι ίδιοι και οι ίδιοι εραστές (κατά μια
έννοια «νταβατζήδες» οι οποίοι και δεν επιτρέπουν σε άλλους να την
αγγίξουν), αλλά θα πρέπει να είναι κανείς και αρκετά έμπειρος ώστε να
την έχει ζήσει για χρόνια αυτήν την στενή σχέση μεταξύ των παραγόντων
- εραστών και της εξουσίας...
ΕΙΠΑ τις προάλλες να θυμηθώ τα παλιά και τα ρεπορτάζ της δεκαετίας του
80, πήρα το αμάξι και τον δρόμο για την Κάρλα, με μουντό καιρό και
πολύ αέρα για να παρακολουθήσω τα εγκαίνια της δημιουργίας της λίμνης,
σχεδόν έναν αιώνα από την αποξήρανσή της. Ιστορικό γεγονός λέω, δεν θα
το χάσω, ποιός ξέρει κάποιοι άλλοι απόγονοι της δικής μας εποχής
μπορεί να την ... αποξηράνουν πάλι, ψάχνοντας ίσως για λύσεις σε
θέματα διατροφικών αναγκών, ή ό,τι άλλο τέλος πάντων θα έχει ανάγκη ο
τόπος και εκείνη η γενιά.
ΕΙΔΑ λοιπόν στην Κάρλα, τι άλλο; νερά...πολλά νερά... Τις γνωστές
«μπάρες» της δεκαετίας του 90, να γίνονται ταμιευτήρες και δυο τρεις
ταμιευτήρες μαζί να σχηματίζουν σήμερα μια μικρή λίμνη. Τον
περιφερειάρχη να ομιλεί στο βήμα για την σπουδαιότητα του έργου, που
χρειάστηκε δεκαετίες να υλοποιηθεί (και την συμβολή βεβαίως πολλών
ανθρώπων της εξουσίας, της κεντρικής και της τοπικής). Είδα πλειάδα
ανθρώπων της διοίκησης και της αυτοδιοίκησης, (ακόμα και της
...παραδιοίκησης) είδα σπουδαίους υπαλλήλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης που
βοήθησαν στην επιτάχυνση εκταμίευσης των πόρων, να συμμετέχουν όλοι
στη γιορτή, κυρίως χειροκροτώντας ή φωτογραφιζόμενοι (ανα)μεταξύ τους,
για τον εμπλουτισμό του κοινωνικού βιογραφικού τους ενόψει ενδεχομένως
της όποιας εκλογικής αναμέτρησης...
ΜΠΡΟΣΤΑ από τους φωτογράφους, μια ομήγυρη «παραγόντων» με γύρισαν
δεκαετίες πίσω. Οι ίδιοι άνθρωποι τα ίδια πρόσωπα, πιο γερασμένα πλέον
από τον χρόνο, έπιαναν θέσεις απέναντι από τις κάμερες με μια μαεστρία
επαγγελματική, που απέκτησαν από την πολυετή ενασχολησή τους με τα
κοινά. Πάει λέω...Ή εγώ γέρασα και τους βλέπω όλους ίδιους, ή δεν
υπάρχουν νέοι στον τόπο αυτό να δώσουν άλλη ζωντάνια, άλλη προοπτική
σε ότι έχει σχέση με την ανάπτυξη ακόμα και με την πολιτική
εκπροσώπηση. Δήμαρχοι δεκαετιών, παλιοί πρόεδροι κοινοτήτων, σύμβουλοι
σιτεμένοι από τον χρόνο, πολιτικοί και διευθυντές υπηρεσιών που
ξέχασαν να συνταξιοδοτηθούν, όλοι εκείνοι οι «πολιτευτές», αλλά και οι
πρωτοκλασάτοι κομματάνθρωποι - «ιδιαίτεροι» όλων των χώρων, που
...σταφίδωσε τα πρόσωπά τους ο χρόνος, «γυρολόγοι των εκδηλώσεων»
ιδίως των εγκαινίων (μετα φαγητού παρακαλώ), προσδοκώντας τουλάχιστον
δημοσιότητα, δεν λένε ακόμα να εγκαταλείψουν, να αποτραβηχτούν
παραχωρώντας τις θέσεις τους σε νέους ανθρώπους, ορεξάτους για
δουλειά, πιο δυνατούς να χαράξουν το μέλλον που άλωστε τους ανήκει...
ΔΕΝ είχε τελειώσει η τελετή των εγκαινίων εκεί στα παρακάρλια χωράφια
και μελαγχόλησα. Πήρα τον δρόμο της επιστροφής. Άραγε τι ζητούσα και
γω εκεί; Πάνε πάνω από τρεις δεκαετίες τώρα από την πρώτη σύσκεψη που
είχα παρακολουθήσει τότε ως ρεπόρτερ της «Ελευθερίας» για την
δημιουργία της λίμνης αλλά και την (στα χαρτιά ακόμη) εκτροπή του
Αχελώου! Οι παλιοί «παράγοντες» πρέπει να κλείσουν τον κύκλο της ζωής
τους στα κοινά. Κρίμα όμως, γιατί από μόνοι τους δεν το κάνουν ποτέ οι
περισσότεροι. Η εξουσία είναι μια πλούσια ερωμένη, κρατά ομήρους τους
«τσιμπιμένους» μαζί της. Οι μόνοι που μπορούν να βάλουν τέλος σ´αυτές
τις σχέσεις είναι οι ψηφοφόροι. Κανείς άλλος...
|
|
Γράφει ο Δημοσιογράφος Χρήστος Τσαντήλας
|
Αναλυτικά στη σελίδα "Θέματα" >>
|
 |
|
|
|
