 |
|
|  Tρίτη 24/3
ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ
Η φτώχεια αναγκάζει τα παιδιά να δουλεύουν σε ορυχεία στη ΛΔ Κονγκό-«Μας βοηθά να επιβιώσουμε»
Al Jazeera,zougla.gr
Περισσότερο από ένα μήνα μετά την κατάρρευση ορυχείου στην πόλη Ρουμπάγια του ανατολικού Κονγκό που στοίχισε τη ζωή σε εκατοντάδες ανθρώπους, έντονες βροχοπτώσεις έπληξαν και πάλι την περιοχή, αποσταθεροποιώντας τις ανοιχτές, απότομες πλαγιές του ορυχείου και προκαλώντας άλλη μια θανατηφόρα κατολίσθηση.
Στον απόηχο της καταστροφής της 3ης Μαρτίου, η κυβέρνηση του Κονγκό είπε ότι 200 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στην τοποθεσία εξόρυξης Κασάσα, συμπεριλαμβανομένων 70 παιδιών – τα περισσότερα από αυτά εργάτες σε βιοτεχνικές επιχειρήσεις εξόρυξης στην πλούσια σε πόρους πόλη.
Ο δεκαπεντάχρονος Mισίκι Νσοκάνο ήταν ένα από τα παιδιά που επέζησαν εκείνη τη μέρα.
Τώρα αναρρώνοντας σε μια άγνωστη τοποθεσία στην πόλη Γκόμα, περίπου 60 χιλιόμετρα μακριά, προσπαθεί να μην σκέφτεται το τραύμα που υπέστη και τους φίλους που έχασε.
Αλλά λέει ότι σύντομα θα πρέπει να επιστρέψει στα ορυχεία, γιατί «δεν έχει άλλη επιλογή».
Η Ρουμπάγια, στην ανατολική επαρχία του Βόρειου Κίβου της ΛΔΚ, είναι μια πόλη που βρίσκεται σε κοιτάσματα κολτάν (συντομογραφία των λέξεων κολομβίτης-τανταλίτης, κασσίτερου και βολφραμίου – μερικά από τα πιο πολύτιμα ορυκτά στον κόσμο που είναι απαραίτητα για χρήση στη σύγχρονη τεχνολογία.
Αλλά πολλοί από εκείνους που εξορύσσουν αυτές τις πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται σε smartphone και ηλεκτρικά αυτοκίνητα – ειδικά τα παιδιά – λένε ότι δεν ξέρουν σε τι χρησιμοποιείται το υλικό και το κύριο μέλημά τους είναι απλώς να πάρουν αρκετό για να ζήσουν καθημερινά.
Ο Νσοκάνο, το μεγαλύτερο από τα τρία παιδιά, εργάστηκε ως βιοτεχνικός ανθρακωρύχος στη Ρουμπάγια τα τελευταία τέσσερα χρόνια για να συντηρήσει την οικογένειά του.
Αν και η παιδική εργασία είναι παράνομη στη ΛΔΚ, μεγάλο μέρος του άτυπου τομέα εξόρυξης δεν υπόκειται σε ρύθμιση.
Στη Ρουμπάγια και στις πόλεις γύρω από αυτήν, η κατάσταση περιπλέκεται περαιτέρω από τη βία μεταξύ του στρατού του Κονγκό και διάφορων ένοπλων ομάδων – μεταξύ των οποίων η κύρια υποστηριζόμενη από τη Ρουάντα M23, η οποία κατέλαβε τον έλεγχο της Ρουμπάγια το 2024 πριν καταλάβει άλλες βασικές πόλεις, συμπεριλαμβανομένης της Γκόμα, πέρυσι.
«Η εξόρυξη είναι ο βιοπορισμός μας»
Στο ορυχείο Ρουμπάγια, ο Νσοκάνο μεταφέρει κυρίως σάκους κολτάν, κερδίζοντας το ισοδύναμο των 10.000 φράγκων Κονγκό (4 $) την ημέρα, λέει.
«Τα λίγα που κερδίζω, τα πηγαίνω στο σπίτι στη μαμά μου», λέει ο Νσοκάνο. «Καταφέρνει έτσι να μας βοηθήσει να επιβιώσουμε».
Γεννημένος σε ένα κοντινό χωριό, ο Νσοκάνο θυμάται τα παιδικά του χρόνια που πήγαινε στο σχολείο με μια καθαρή στολή, με μεγάλα όνειρα να γίνει μια μέρα χειρουργός. Σύντομα όμως, τα πράγματα άλλαξαν προς το χειρότερο και τα όνειρά του διαψεύστηκαν.
«Εκείνη την εποχή, ο πατέρας μου πάλευε να μας στείλει στο σχολείο με τα λίγα που κέρδιζε. Ήμουν στο 4ο έτος του δημοτικού σχολείου και προκάλεσε σοκ στην οικογένεια», λέει ο Νσοκάνο.
«Καθώς η εξόρυξη ήταν ο βιοπορισμός μας, άφησα το σχολείο για να βοηθήσω την οικογένειά μου να επιβιώσει», είπε στο Al Jazeera.
Πριν πεθάνει ο πατέρας του το 2022, τα πράγματα ήταν δύσκολα στα ορυχεία, αλλά κατά κάποιο τρόπο ήταν καλύτερα από ό,τι είναι τώρα. Ο πατέρας του κέρδιζε περισσότερα από 25.000 φράγκα (σχεδόν 12 δολάρια) την ημέρα – τριπλάσια από αυτά που κερδίζει – σκάβοντας για κολτάν σε «απρόβλεπτα βάθη», λέει.
«Τα πράγματα ήταν καλύτερα τότε. Είχαμε ένα μέρος να ζήσουμε, φαγητό και μας έστειλαν στο σχολείο. Όταν πέθανε, όλα διαλύθηκαν».
Παρά τον τεράστιο ορυκτό πλούτο της ΛΔΚ, περισσότερο από το 70 τοις εκατό των Κονγκολέζων ζουν με λιγότερα από 2,15 δολάρια την ημέρα, σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα.
|
|
|
|
ΤΟΠΟ ΣΤΑ ΝΙΑΤΑ!
|
Όλα τριγύρω
αλλάζουνε και όλα
στα ίδια μένουν...
ΛΕΕΙ μια λογική ότι, «μεγαλύτερη και από τη σοφία είναι η εμπειρία».
Διότι δεν πρέπει μόνο να είναι κανείς σοφός για να καταλάβει ότι με
την εξουσία «παίζουν» πάντα οι ίδιοι και οι ίδιοι εραστές (κατά μια
έννοια «νταβατζήδες» οι οποίοι και δεν επιτρέπουν σε άλλους να την
αγγίξουν), αλλά θα πρέπει να είναι κανείς και αρκετά έμπειρος ώστε να
την έχει ζήσει για χρόνια αυτήν την στενή σχέση μεταξύ των παραγόντων
- εραστών και της εξουσίας...
ΕΙΠΑ τις προάλλες να θυμηθώ τα παλιά και τα ρεπορτάζ της δεκαετίας του
80, πήρα το αμάξι και τον δρόμο για την Κάρλα, με μουντό καιρό και
πολύ αέρα για να παρακολουθήσω τα εγκαίνια της δημιουργίας της λίμνης,
σχεδόν έναν αιώνα από την αποξήρανσή της. Ιστορικό γεγονός λέω, δεν θα
το χάσω, ποιός ξέρει κάποιοι άλλοι απόγονοι της δικής μας εποχής
μπορεί να την ... αποξηράνουν πάλι, ψάχνοντας ίσως για λύσεις σε
θέματα διατροφικών αναγκών, ή ό,τι άλλο τέλος πάντων θα έχει ανάγκη ο
τόπος και εκείνη η γενιά.
ΕΙΔΑ λοιπόν στην Κάρλα, τι άλλο; νερά...πολλά νερά... Τις γνωστές
«μπάρες» της δεκαετίας του 90, να γίνονται ταμιευτήρες και δυο τρεις
ταμιευτήρες μαζί να σχηματίζουν σήμερα μια μικρή λίμνη. Τον
περιφερειάρχη να ομιλεί στο βήμα για την σπουδαιότητα του έργου, που
χρειάστηκε δεκαετίες να υλοποιηθεί (και την συμβολή βεβαίως πολλών
ανθρώπων της εξουσίας, της κεντρικής και της τοπικής). Είδα πλειάδα
ανθρώπων της διοίκησης και της αυτοδιοίκησης, (ακόμα και της
...παραδιοίκησης) είδα σπουδαίους υπαλλήλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης που
βοήθησαν στην επιτάχυνση εκταμίευσης των πόρων, να συμμετέχουν όλοι
στη γιορτή, κυρίως χειροκροτώντας ή φωτογραφιζόμενοι (ανα)μεταξύ τους,
για τον εμπλουτισμό του κοινωνικού βιογραφικού τους ενόψει ενδεχομένως
της όποιας εκλογικής αναμέτρησης...
ΜΠΡΟΣΤΑ από τους φωτογράφους, μια ομήγυρη «παραγόντων» με γύρισαν
δεκαετίες πίσω. Οι ίδιοι άνθρωποι τα ίδια πρόσωπα, πιο γερασμένα πλέον
από τον χρόνο, έπιαναν θέσεις απέναντι από τις κάμερες με μια μαεστρία
επαγγελματική, που απέκτησαν από την πολυετή ενασχολησή τους με τα
κοινά. Πάει λέω...Ή εγώ γέρασα και τους βλέπω όλους ίδιους, ή δεν
υπάρχουν νέοι στον τόπο αυτό να δώσουν άλλη ζωντάνια, άλλη προοπτική
σε ότι έχει σχέση με την ανάπτυξη ακόμα και με την πολιτική
εκπροσώπηση. Δήμαρχοι δεκαετιών, παλιοί πρόεδροι κοινοτήτων, σύμβουλοι
σιτεμένοι από τον χρόνο, πολιτικοί και διευθυντές υπηρεσιών που
ξέχασαν να συνταξιοδοτηθούν, όλοι εκείνοι οι «πολιτευτές», αλλά και οι
πρωτοκλασάτοι κομματάνθρωποι - «ιδιαίτεροι» όλων των χώρων, που
...σταφίδωσε τα πρόσωπά τους ο χρόνος, «γυρολόγοι των εκδηλώσεων»
ιδίως των εγκαινίων (μετα φαγητού παρακαλώ), προσδοκώντας τουλάχιστον
δημοσιότητα, δεν λένε ακόμα να εγκαταλείψουν, να αποτραβηχτούν
παραχωρώντας τις θέσεις τους σε νέους ανθρώπους, ορεξάτους για
δουλειά, πιο δυνατούς να χαράξουν το μέλλον που άλωστε τους ανήκει...
ΔΕΝ είχε τελειώσει η τελετή των εγκαινίων εκεί στα παρακάρλια χωράφια
και μελαγχόλησα. Πήρα τον δρόμο της επιστροφής. Άραγε τι ζητούσα και
γω εκεί; Πάνε πάνω από τρεις δεκαετίες τώρα από την πρώτη σύσκεψη που
είχα παρακολουθήσει τότε ως ρεπόρτερ της «Ελευθερίας» για την
δημιουργία της λίμνης αλλά και την (στα χαρτιά ακόμη) εκτροπή του
Αχελώου! Οι παλιοί «παράγοντες» πρέπει να κλείσουν τον κύκλο της ζωής
τους στα κοινά. Κρίμα όμως, γιατί από μόνοι τους δεν το κάνουν ποτέ οι
περισσότεροι. Η εξουσία είναι μια πλούσια ερωμένη, κρατά ομήρους τους
«τσιμπιμένους» μαζί της. Οι μόνοι που μπορούν να βάλουν τέλος σ´αυτές
τις σχέσεις είναι οι ψηφοφόροι. Κανείς άλλος...
|
|
Γράφει ο Δημοσιογράφος Χρήστος Τσαντήλας
|
Αναλυτικά στη σελίδα "Θέματα" >>
|
 |
|
|
|
