 |
|
|  Τετάρτη 25/3
ΠΡΟΣΩΠΑ
Τζέιμι Ντίμον: O τραπεζίτης που νίκησε τις κρίσεις και έχτισε έναν κολοσσό
newmoney.gr
Υπάρχουν τραπεζίτες που ακολουθούν τις αγορές και υπάρχουν και εκείνοι που τις προειδοποιούν. Ο Jamie Dimon ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία. Το απέδειξε σε ολόκληρη την καριέρα του, από τα πρώτα του βήματα μέχρι την κορυφή της JPMorgan Chase.
Η επιχειρηματική ιστορία του 69χρονου εμβληματικού τραπεζίτη ξεκινά με έναν κανόνα που μοιάζει να τον θέτει στο περιθώριο αντί για το προσκήνιο. Στα 28 του, ως νεαρός συνεργάτης, είχε θέσει στον εαυτό του μια απλή αρχή: «Μην μιλάς αν δεν έχεις κάτι να προσθέσεις». Αυτός ο κανόνας δεν ήταν απλώς προσωπική πειθαρχία, αλλά η βάση μιας φιλοσοφίας που τον ακολούθησε σε κάθε επίπεδο. Παρατηρούσε, μάθαινε και μιλούσε όσο χρειαζόταν.
Η πρώτη του μεγάλη διαδρομή χτίστηκε δίπλα στον Sandy Weill, σε μια εποχή που οι αμερικανικές τράπεζες «ενοποιούνταν» με επιθετικό τρόπο, δηλαδή κοινώς εξαγόραζαν η μία την άλλη. Εκεί έμαθε πώς δημιουργούνται οι μεγάλοι οργανισμοί. Εκεί, όμως, έμαθε και πόσο εύθραυστες είναι οι ισορροπίες στην κορυφή. Το 1998, όταν απομακρύνθηκε από τη Citigroup, πολλοί θεώρησαν ότι η καριέρα του είχε τελειώσει. Ο ίδιος είπε αργότερα ότι το είδε σαν επανεκκίνηση.
Η επιλογή του να αναλάβει τη Bank One το 2000 δεν ήταν προφανής. Ήταν μια προβληματική τράπεζα, γεμάτη κακές συγχωνεύσεις και ρίσκα που δεν είχαν ελεγχθεί. Ο Dimon επένδυσε προσωπικά δεκάδες εκατομμύρια δολάρια και προχώρησε σε μια σχεδόν «χειρουργική» αναδιάρθρωση. Μείωσε τον ισολογισμό, έβαλε πειθαρχία στο κόστος και έδωσε έμφαση σε πιο σταθερά έσοδα. Μέσα σε λίγα χρόνια, η Bank One μετατράπηκε από πρόβλημα σε ευκαιρία και αποτέλεσε τη βάση για τη συγχώνευση με την JPMorgan το 2004.
Όταν ανέλαβε το 2006 την ηγεσία της JPMorgan Chase, η συγκυρία δεν φαινόταν ιστορική. Δύο χρόνια αργότερα, αποδείχθηκε ότι ήταν. Και εκεί, μέσα στην πιο βίαιη αναταραχή του σύγχρονου χρηματοπιστωτικού συστήματος στις ΗΠΑ, αλλά και παγκοσμίως, πήραν σάρκα και οστά οι ριψοκίνδυνες αποφάσεις του, που τον κατέταξαν ως πρωτοπόρο στον τομέα του.
Τον Μάρτιο του 2008, με τη Bear Stearns να καταρρέει μέσα σε λίγες ημέρες, ο Dimon δέχθηκε ένα τηλεφώνημα που θα καθόριζε την καριέρα του. Η Bear Stearns ήταν στα όρια της χρεοκοπίας και η κυβέρνηση των ΗΠΑ αναζητούσε λύση. Η απόφαση ήταν άμεση και σχεδόν βίαιη: εξαγορά της τράπεζας σε τιμή-σοκ, μόλις 2 δολάρια ανά μετοχή στην αρχική συμφωνία. Ήταν μια κίνηση που πολλοί θεώρησαν αυτοκτονική, αλλά ο ίδιος τη δικαιολόγησε με μια απλή φράση: «Αν δεν το κάναμε, το σύστημα θα κατέρρεε πιο γρήγορα». Η JPMorgan απορρόφησε τον κίνδυνο, αλλά απέκτησε κρίσιμες υποδομές και ισχύ στην επενδυτική τραπεζική.
Η εξαγορά της Washington Mutual μετά την κατάρρευσή της το 2008 από την JPMorgan Chase αποτέλεσε μια από τις πιο καθοριστικές στιγμές της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης.
Λίγους μήνες μετά, τον Σεπτέμβριο του 2008, η κρίση κορυφώθηκε. Αυτή τη φορά στο επίκεντρο βρέθηκε η Washington Mutual, η μεγαλύτερη αποταμιευτική τράπεζα των ΗΠΑ. Ο Dimon κινήθηκε ξανά, αποκτώντας την μέσω της FDIC για περίπου 1,9 δισεκατομμύρια δολάρια. Η κίνηση αυτή έδωσε στην JPMorgan τεράστια πρόσβαση στη λιανική τραπεζική και εκατομμύρια νέους πελάτες, σε μια στιγμή που οι ανταγωνιστές αποδυναμώνονταν. Το 2012 ήρθε η πρώτη μεγάλη δοκιμασία της ίδιας του της στρατηγικής. Το σκάνδαλο του «London Whale» προκάλεσε ζημιές άνω των 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Ο Dimon δεν προσπάθησε να το κρύψει. Αντίθετα, εμφανίστηκε δημόσια και χαρακτήρισε την υπόθεση «stupid and embarrassing» (βλακώδη και εξευτελιστική). Εκείνη τη στιγμή πήρε μια κρίσιμη απόφαση: ενίσχυσε τους ελέγχους ρίσκου και αναδιοργάνωσε τις σχετικές μονάδες, αποδεχόμενος ότι ακόμη και η δική του τράπεζα δεν ήταν άτρωτη.
Το 2014 και το 2015, σε μια περίοδο που πολλοί περίμεναν ότι οι μεγάλες τράπεζες θα περιορίσουν το μέγεθός τους λόγω ρυθμιστικών πιέσεων, ο Dimon έκανε το αντίθετο. Επέμεινε στην ιδέα της κλίμακας. Αντί να μικρύνει, επένδυσε περισσότερο σε υποδομές και προσωπικό, υποστηρίζοντας ότι «οι ισχυροί θα γίνουν ισχυρότεροι». Εκείνη την περίοδο άρχισε να κατευθύνει δισεκατομμύρια σε τεχνολογία, μια επιλογή που σήμερα αποτελεί βασικό πλεονέκτημα της JPMorgan.
Το 2017, πήρε μια απόφαση με έντονο συμβολισμό: απαξίωσε το Bitcoin. Ήταν μια δήλωση που προκάλεσε αντιδράσεις, αλλά έκρυβε βαθύτερη στρατηγική. Δεν αρνήθηκε την τεχνολογία και τα κρυπτονομίσματα στο σύνολό τους, αλλά το ανεξέλεγκτο οικοσύστημα γύρω της. Λίγα χρόνια αργότερα, η JPMorgan Chase λάνσαρε το δικό της blockchain σύστημα πληρωμών, δείχνοντας ότι η απόρριψη ήταν επιλεκτική και όχι ιδεολογική.
Το 2018 και το 2019, προχώρησε σε μια ακόμη κομβική κίνηση: επέκτεινε επιθετικά τη δραστηριότητα της τράπεζας στην Ευρώπη μετά το Brexit, μεταφέροντας πόρους και λειτουργίες σε πόλεις όπως το Δουβλίνο και η Φρανκφούρτη. Κατά την πανδημία του 2020, η στρατηγική του κινήθηκε σε δύο άξονες. Από τη μία, ενίσχυσε τα αποθεματικά της τράπεζας για πιθανές ζημιές. Από την άλλη, διατήρησε τη ρευστότητα προς την αγορά, συμμετέχοντας ενεργά στα προγράμματα στήριξης επιχειρήσεων.
|
|
|
|
ΤΟΠΟ ΣΤΑ ΝΙΑΤΑ!
|
Όλα τριγύρω
αλλάζουνε και όλα
στα ίδια μένουν...
ΛΕΕΙ μια λογική ότι, «μεγαλύτερη και από τη σοφία είναι η εμπειρία».
Διότι δεν πρέπει μόνο να είναι κανείς σοφός για να καταλάβει ότι με
την εξουσία «παίζουν» πάντα οι ίδιοι και οι ίδιοι εραστές (κατά μια
έννοια «νταβατζήδες» οι οποίοι και δεν επιτρέπουν σε άλλους να την
αγγίξουν), αλλά θα πρέπει να είναι κανείς και αρκετά έμπειρος ώστε να
την έχει ζήσει για χρόνια αυτήν την στενή σχέση μεταξύ των παραγόντων
- εραστών και της εξουσίας...
ΕΙΠΑ τις προάλλες να θυμηθώ τα παλιά και τα ρεπορτάζ της δεκαετίας του
80, πήρα το αμάξι και τον δρόμο για την Κάρλα, με μουντό καιρό και
πολύ αέρα για να παρακολουθήσω τα εγκαίνια της δημιουργίας της λίμνης,
σχεδόν έναν αιώνα από την αποξήρανσή της. Ιστορικό γεγονός λέω, δεν θα
το χάσω, ποιός ξέρει κάποιοι άλλοι απόγονοι της δικής μας εποχής
μπορεί να την ... αποξηράνουν πάλι, ψάχνοντας ίσως για λύσεις σε
θέματα διατροφικών αναγκών, ή ό,τι άλλο τέλος πάντων θα έχει ανάγκη ο
τόπος και εκείνη η γενιά.
ΕΙΔΑ λοιπόν στην Κάρλα, τι άλλο; νερά...πολλά νερά... Τις γνωστές
«μπάρες» της δεκαετίας του 90, να γίνονται ταμιευτήρες και δυο τρεις
ταμιευτήρες μαζί να σχηματίζουν σήμερα μια μικρή λίμνη. Τον
περιφερειάρχη να ομιλεί στο βήμα για την σπουδαιότητα του έργου, που
χρειάστηκε δεκαετίες να υλοποιηθεί (και την συμβολή βεβαίως πολλών
ανθρώπων της εξουσίας, της κεντρικής και της τοπικής). Είδα πλειάδα
ανθρώπων της διοίκησης και της αυτοδιοίκησης, (ακόμα και της
...παραδιοίκησης) είδα σπουδαίους υπαλλήλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης που
βοήθησαν στην επιτάχυνση εκταμίευσης των πόρων, να συμμετέχουν όλοι
στη γιορτή, κυρίως χειροκροτώντας ή φωτογραφιζόμενοι (ανα)μεταξύ τους,
για τον εμπλουτισμό του κοινωνικού βιογραφικού τους ενόψει ενδεχομένως
της όποιας εκλογικής αναμέτρησης...
ΜΠΡΟΣΤΑ από τους φωτογράφους, μια ομήγυρη «παραγόντων» με γύρισαν
δεκαετίες πίσω. Οι ίδιοι άνθρωποι τα ίδια πρόσωπα, πιο γερασμένα πλέον
από τον χρόνο, έπιαναν θέσεις απέναντι από τις κάμερες με μια μαεστρία
επαγγελματική, που απέκτησαν από την πολυετή ενασχολησή τους με τα
κοινά. Πάει λέω...Ή εγώ γέρασα και τους βλέπω όλους ίδιους, ή δεν
υπάρχουν νέοι στον τόπο αυτό να δώσουν άλλη ζωντάνια, άλλη προοπτική
σε ότι έχει σχέση με την ανάπτυξη ακόμα και με την πολιτική
εκπροσώπηση. Δήμαρχοι δεκαετιών, παλιοί πρόεδροι κοινοτήτων, σύμβουλοι
σιτεμένοι από τον χρόνο, πολιτικοί και διευθυντές υπηρεσιών που
ξέχασαν να συνταξιοδοτηθούν, όλοι εκείνοι οι «πολιτευτές», αλλά και οι
πρωτοκλασάτοι κομματάνθρωποι - «ιδιαίτεροι» όλων των χώρων, που
...σταφίδωσε τα πρόσωπά τους ο χρόνος, «γυρολόγοι των εκδηλώσεων»
ιδίως των εγκαινίων (μετα φαγητού παρακαλώ), προσδοκώντας τουλάχιστον
δημοσιότητα, δεν λένε ακόμα να εγκαταλείψουν, να αποτραβηχτούν
παραχωρώντας τις θέσεις τους σε νέους ανθρώπους, ορεξάτους για
δουλειά, πιο δυνατούς να χαράξουν το μέλλον που άλωστε τους ανήκει...
ΔΕΝ είχε τελειώσει η τελετή των εγκαινίων εκεί στα παρακάρλια χωράφια
και μελαγχόλησα. Πήρα τον δρόμο της επιστροφής. Άραγε τι ζητούσα και
γω εκεί; Πάνε πάνω από τρεις δεκαετίες τώρα από την πρώτη σύσκεψη που
είχα παρακολουθήσει τότε ως ρεπόρτερ της «Ελευθερίας» για την
δημιουργία της λίμνης αλλά και την (στα χαρτιά ακόμη) εκτροπή του
Αχελώου! Οι παλιοί «παράγοντες» πρέπει να κλείσουν τον κύκλο της ζωής
τους στα κοινά. Κρίμα όμως, γιατί από μόνοι τους δεν το κάνουν ποτέ οι
περισσότεροι. Η εξουσία είναι μια πλούσια ερωμένη, κρατά ομήρους τους
«τσιμπιμένους» μαζί της. Οι μόνοι που μπορούν να βάλουν τέλος σ´αυτές
τις σχέσεις είναι οι ψηφοφόροι. Κανείς άλλος...
|
|
Γράφει ο Δημοσιογράφος Χρήστος Τσαντήλας
|
Αναλυτικά στη σελίδα "Θέματα" >>
|
 |
|
|
|
